Gayrimenkul Okulu

Gayrimenkul Okulu

Varsa Yoksa Konut Konut Konut…

Gelişmelerden haberdar olmak için kayıt olun!

İçeriği Paylaşın

Türkiye Gayrimenkul Piyasası Analizi: Yılın İlk 10 Ayı ve Güncel Veriler

2023 yılının ilk 10 ayını geride bırakırken, gayrimenkul piyasasında yaşanan gelişmeleri mercek altına alıyoruz. Bu analizde, hem genel gayrimenkul satışlarını hem de konut piyasasındaki özel dinamikleri, satış adetleri ve fiyat değişimleri üzerinden detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Genel Gayrimenkul Satışları

Yılın ilk 10 ayında Türkiye genelinde 2.3 milyon adet gayrimenkul (konut, arsa, tarla vb.) satışı gerçekleşti. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 2.4 milyon adetti. Bu veriler, toplam gayrimenkul satışlarında bir önceki yıla kıyasla yaklaşık %2’lik bir düşüş yaşandığını göstermektedir. Ekim ayına özel olarak bakıldığında ise 316.000 adetlik satışla, 240.000 adet olan ekim ayları ortalamasının yaklaşık %30 üzerinde bir performans sergilendiği görülmektedir.

Konut Satışlarında Yükseliş Dikkat Çekiyor

Genel gayrimenkul satışlarındaki hafif düşüşe karşın, konut satışlarında durum farklı. 2023’ün ilk 10 ayında 1.1 milyon adet konut satıldı. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 990.000 adet seviyesindeydi. Bu da konut satışlarında yıllık bazda %12’lik bir artışa işaret etmektedir. Bu artışın arkasındaki bazı olası nedenler şunlardır:

  • Konut fiyatlarındaki reel gerileme.
  • Kur Korumalı Mevduat (KKM) sisteminden çıkan birikimlerin gayrimenkule yönelmesi.
  • Altın fiyatlarındaki artış sonrası kâr realizasyonu yaparak konut alan yatırımcılar.

Ekim ayında gerçekleşen 165.000 adetlik konut satışı, 113.000 adet olan ekim ayları ortalamasının %40’a yakın bir oranda üzerine çıkmıştır. Genellikle yılın son ayları olan kasım ve aralıkta artan satışların, bu yıl ekim ayına doğru öne çekildiği gözlemlenmektedir.

Konut Satışlarının Detayları

Kredili Satışların Payı

Piyasadaki işlemlerin büyük bir çoğunluğu nakit olarak gerçekleşmektedir. Toplam konut satışları içinde kredili satışların payı %12 seviyelerinde kalmıştır. Bu da satışların yaklaşık %88’inin peşin veya diğer finansman yöntemleriyle yapıldığını göstermektedir. Kullanılan konut kredilerinde kişi başı ortalama tutar 950.000 TL civarındadır. Türkiye’deki ortalama konut fiyatının 3.6 milyon TL olduğu düşünüldüğünde, kullanılan kredinin ortalama konut değerinin yaklaşık %25’ine denk geldiği anlaşılmaktadır.

Birinci El ve İkinci El Dağılımı

Toplam satışlar içinde birinci el, yani sıfır konutların payı genellikle %31 civarında seyreder. Ancak ekim ayında bu oran %35’e yükselerek sıfır konutlara olan ilginin bir miktar arttığını göstermiştir.

Arsa ve Tarla Satışlarındaki Durum

Ekim ayında 151.000 adet konut dışı gayrimenkul (arsa, tarla vb.) satışı gerçekleşmiştir. Bu rakam, 121.000 adet olan ekim ayları ortalamasının %25 üzerindedir. COVID-19 pandemisiyle birlikte artan arsa ve tarlaya olan ilginin son dönemde yavaşlamaya başladığı ve yatırımcıların odağının yeniden konuta kaydığı görülmektedir. Nitekim konutun toplam gayrimenkul satışları içindeki payı tekrar %52 seviyelerine yükselmiştir.

Güncel Konut Fiyat Değişimleri

Merkez Bankası Verilerine Göre Fiyatlar

Merkez Bankası’nın son açıkladığı verilere göre Türkiye’de ortalama konut metrekare birim fiyatı 34.000 TL’dir. Bu rakam İstanbul’da 52.000 TL, İzmir’de 38.000 TL ve Ankara’da 28.000 TL olarak kaydedilmiştir. Son bir aydaki fiyat değişimi ise Türkiye genelinde %2,4, İstanbul’da %1,4, İzmir’de %2,6 ve Ankara’da %3,2 olarak gerçekleşmiştir.

İlan Verilerine Göre Fiyatlar

İlan portallarındaki verilere göre eylül ayında Türkiye genelindeki konut fiyatlarında %2,1’lik bir artış yaşanmıştır. Bu değişim İstanbul’da %2,1, İzmir’de %2,7 ve Ankara’da %2,2 olarak gözlemlenmiştir.

Merkez Bankası verilerinin değerleme uzmanları tarafından hazırlanan raporlara dayandığını, ilan verilerinin ise satıcıların talep ettiği fiyatları yansıttığını ve veriler arasında ay farkı olabileceğini unutmamak önemlidir.

Kira Piyasasındaki Yüksek Artışlar

Satılık konut fiyatlarındaki artış oranları yavaşlarken, kira piyasasındaki artışlar daha dikkat çekicidir. İlan verilerine göre Türkiye genelinde talep edilen kiralardaki yıllık artış oranı %45 seviyesindedir. Bu oran büyük şehirlerde daha da yüksektir:

  • İstanbul: %47
  • İzmir: %57
  • Ankara: %52

Bu oranların, ilana çıkan mülkler için talep edilen kira bedellerindeki yıllık değişimi gösterdiğini belirtmek gerekir.

Piyasanın Diğer Önemli Göstergeleri

Reel Konut Fiyatları

Enflasyondan arındırılmış reel konut fiyatlarına bakıldığında, eylül ayında bir önceki yıla göre %14,7’lik bir düşüş yaşandığı görülmektedir.

Yabancılara Yapılan Satışlar

Ekim ayında yabancılara 1.999 adet konut satılmıştır. Bu rakam, toplam konut satışlarının sadece %1,2’sini oluşturmaktadır. Bu oran, %1,8 civarında olan genel ortalamanın altındadır.

Dolar ve Altın Bazında Fiyatlar

Konut fiyatları döviz bazında incelendiğinde, farklı veri setlerine göre zirve ve dip seviyeler görülmektedir.

  • Merkez Bankası verilerine göre: Ortalama metrekare fiyatı 1.012 dolar seviyesindedir. Uzun dönemde bu rakam en yüksek 1.170 doları, en düşük ise 470 doları görmüştür.
  • İlan verilerine göre: Ortalama metrekare fiyatı 914 dolar olarak ölçülmüştür. Bu veriye göre zirve 1.044 dolar, dip ise 401 dolar seviyesindedir.

Altın fiyatlarındaki ciddi artış ve konuttaki nominal fiyat artış hızının yavaşlaması, altın bazında konut fiyatlarının değerlendirilmesinde önemli bir etken olarak öne çıkmaktadır.

İçeriği Paylaşın
Piyasa Raporları

2023 yılının ilk 10 ayında Türkiye'deki gayrimenkul piyasası çift yönlü bir seyir izledi. Toplam gayrimenkul satışları (arsa, tarla, konut vb.) geçen yıla göre %2'lik hafif bir düşüşle 2.3 milyon adede geriledi. Ancak bu genel tablonun aksine, konut satışlarında belirgin bir canlanma yaşandı. Aynı dönemde konut satışları %12'lik bir artışla 1.1 milyon adede ulaştı. Bu artışın arkasında konut fiyatlarındaki reel gerileme, Kur Korumalı Mevduat'tan (KKM) çıkan paranın gayrimenkule yönelmesi ve altın gibi yatırım araçlarından kâr realizasyonu yapan yatırımcıların konuta olan talebi gibi faktörler etkili oldu. Özellikle ekim ayı, hem genel satışlar hem de konut satışları açısından ortalamaların oldukça üzerinde bir performansla dikkat çekti.

Türkiye'de güncel konut fiyatları ve finansman yöntemleri önemli veriler sunmaktadır. Merkez Bankası'na göre Türkiye genelinde ortalama konut metrekare fiyatı 34.000 TL'dir. Bu rakam İstanbul’da 52.000 TL, Ankara'da 28.000 TL ve İzmir'de 38.000 TL olarak belirlenmiştir. Piyasada dikkat çeken bir diğer unsur ise konut kredisi kullanımının düşük seviyede kalmasıdır. Toplam satışların sadece %12'si kredili işlemlerden oluşurken, %88'i peşin veya benzeri yöntemlerle finanse edilmektedir. Ortalama konut kredisinin 950.000 TL olması, 3.6 milyon TL olan ortalama konut fiyatının yalnızca dörtte birine denk gelmektedir. Bu durum, alıcıların büyük ölçüde kendi birikimleriyle hareket ettiğini göstermektedir.

2023 yılında satılık konut fiyatlarındaki artış hızı yavaşlarken, kira piyasasındaki yükseliş dikkat çekici boyutlara ulaştı. İlan verilerine göre, Türkiye genelinde talep edilen kiralardaki yıllık artış oranı %45 seviyesindedir. Bu oran İstanbul'da %47, İzmir'de %57 ve Ankara'da %52 gibi daha yüksek seviyelerde seyretmektedir. Diğer yandan, enflasyondan arındırılmış reel konut fiyatları incelendiğinde ise farklı bir tablo ortaya çıkıyor. Eylül ayı itibarıyla reel konut fiyatlarında bir önceki yıla göre %14,7'lik bir düşüş yaşanmıştır. Bu durum, konut fiyatlarındaki nominal artışın genel enflasyonun gerisinde kaldığını ve yatırımcının alım gücünün reel olarak azaldığını göstermektedir.

2023'te konut dışı gayrimenkul satışları ve yabancıların alımları piyasanın diğer önemli dinamiklerini oluşturdu. Pandemi sonrası popülerleşen arsa ve tarla satışları, ekim ayında ortalamaların %25 üzerinde gerçekleşse de genel ilginin yavaşlayarak yeniden konuta yöneldiği gözlemleniyor. Nitekim konutun toplam satışlar içindeki payı tekrar %52 seviyelerine yükseldi. Yabancılara yapılan konut satışları ise oldukça sınırlı kaldı. Ekim ayında yabancılara sadece 1.999 adet konut satıldı ve bu rakam, toplam satışların yalnızca %1,2'sini oluşturdu. Bu oran, %1,8 olan genel ortalamanın da altında kalarak yabancı talebinin piyasa üzerindeki etkisinin azaldığına işaret etmektedir.

İlgili Videolar