
Sektör duayeni Murat Ergen, Türkiye’deki ticari gayrimenkul piyasasını Gayrimenkul Okulu için analiz etti. Pandemi sonrası toparlanan ofis piyasası, İstanbul Finans Merkezi’nin etkilerini bekliyor. E-ticaretin yükselişiyle zorlanan AVM’ler finansal sürdürülebilirlik sınavı verirken, artan depolama ihtiyacıyla parlayan lojistik gayrimenkulleri yükselişini sürdürüyor. Bu analiz, üç segmentteki güncel durumu ve gelecek beklentilerini yatırımcılar için özetliyor.
Gayrimenkul Okulu olarak, sektörün 30 yıllık tecrübeli ismi Murat Ergen ile ticari gayrimenkul piyasasının güncel durumunu ve geleceğini masaya yatırdık. Ofis, perakende ve lojistik segmentlerini mercek altına aldığımız bu analizde, piyasanın nabzını tutarak yatırımcılar ve sektör profesyonelleri için önemli verileri bir araya getirdik.
Salgın dönemi, çalışma alışkanlıklarımızı kökten değiştirerek ofis piyasası üzerinde kalıcı etkiler bıraktı. Teknolojinin de yardımıyla işlerin bir kısmını veya tamamını evden yürütebileceğimizi keşfetmemiz, ofis talebinde önemli bir dönüşüme yol açtı. Bu dönemde ofis kullanımında önce bir gerileme yaşansa da, piyasa zamanla eski seviyelerine yeniden yaklaştı.
Türkiye’deki ofis piyasasının yaklaşık yarısını oluşturan İstanbul, bu dönüşümün merkezinde yer alıyor. Geçtiğimiz üç yıl içinde yeni ofis üretiminde yaşanan duraklama, arz ve talebin dengeli bir seyir izlemesine neden oldu. Bir dönem metrekare fiyatları 45 dolarlara kadar yükselen İstanbul ofis piyasası, sonrasında 20 dolarlara kadar gerilemişti. Günümüzde ise fiyatlar yeniden toparlanarak 30 dolarlar seviyesinde seyretmektedir.
Yakın gelecekte piyasayı etkilemesi beklenen en önemli gelişmelerden biri İstanbul Finans Merkezi (İFM). İFM’nin devreye girmesiyle piyasadaki boşluk oranının artması ve bölgedeki trafik, konut talebi gibi dengeleri değiştirmesi bekleniyor. Özellikle kamu kurumlarının kullanıcı olduğu Ankara ofis piyasasından farklı olarak, İFM’deki kiralamaların seyri piyasanın geleceği için belirleyici olacaktır.
Salgın sonrası dönemde alışveriş merkezleri, hem yönetim hem de doluluk oranları açısından önemli bir sınav veriyor. Yakın zamanda Türkiye’nin en büyük AVM geliştirici ve yönetici firmalarından birinin konkordato sürecine girmesi, sektördeki zorlukları gözler önüne serdi.
Bu sürecin en önemli tetikleyicisi, e-ticaretin AVM’lerle girdiği rekabet oldu. E-ticaret şirketlerinin dağıtım ve lojistik sorunlarını büyük ölçüde çözmesi, müşteri trafiğinin önemli bir kısmının dijital kanallara kaymasına neden oldu. Geçmişte yapılan makroekonomik ve sektörel hataların bedelinin ödendiği bu dönemde, AVM’lerin sürdürülebilirliği sorgulanmaktadır.
Türkiye, toplam perakende alanı içinde AVM’lerin bu denli baskın olduğu nadir ülkelerden biridir. AVM’lerin kendilerini birer “etkinlik alanına” dönüştürme çabası olsa da, temel gerçeklik finansal sürdürülebilirliktir. Bir alışveriş merkezi, ancak para kazandığı sürece kendini yenileyebilir ve ayakta kalabilir.
E-ticaretin en önemli dinamiklerinden biri olan lojistik, gayrimenkul piyasasında da değerini artırmaya devam ediyor. Pandemi öncesinde dahi depo alanlarında bir daralma yaşanıyordu. Türkiye’deki lojistik arzı, genellikle ülkenin batısında dengesiz bir şekilde yoğunlaşmış durumdadır.
Pandemi döneminde tedarik zincirinde yaşanan aksaklıklar, depolama ihtiyacını hiç olmadığı kadar artırdı. Hem hammadde ve yarı mamul gibi üretim girdilerinin hem de nihai ürünlerin stoklanması için daha fazla hacme ihtiyaç duyuldu. Artan tüketim ve üretim talepleri, depolama alanlarına olan ihtiyacı sürekli kılmaktadır.
Bu soruna yönelik en önemli çözüm, Türkiye’deki depolama ihtiyacının ülke geneline daha homojen bir şekilde dağıtılmasıdır. Bu yönde atılacak adımlar, sektörün geleceği için kritik öneme sahiptir.
Bu izlemiş olduğunuz videonun daha geniş versiyonunu ve tüm detayları “Katıl” üyesi olarak uzun uzadıya izleyebilirsiniz.
Ticari gayrimenkul piyasasına ilişkin analizlerimizi ve öngörülerimizi önümüzdeki aylarda da sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz. Unutmadan hatırlatalım; A’dan Z’ye Konut Yatırımı kitabını igd.com.tr adresinden “igdtr” indirim koduyla %20 indirimli olarak satın alabilirsiniz.



