
Konut satış işlemlerinde tapu devrinin sorunsuz gerçekleşmesi için ön hazırlık yapmak büyük önem taşır. Satış sürecini uzatabilecek veya engelleyebilecek miras intikali, emlak vergisi borcu, ipotek fek yazısı, DASK eksikliği, haciz durumu ve aile konutu şerhi gibi 9 kritik engeli bu yazıda inceledik. Tapu dairesine gitmeden önce yapılması gereken kontroller ve alınması gereken önlemlerle ilgili tüm detaylar, alım-satım sürecinizi hızlandırmak için rehberimizde sizi bekliyor.
Konutunuzu satmaya karar verdiniz, alıcıyı buldunuz ve tapu dairesinden randevu alma aşamasına geldiniz. Tam bu sırada karşınıza çıkan bazı bürokratik veya hukuki engeller, satış işleminizi uzatabilir, hatta tamamen imkansız hale getirebilir. Tapu devri sırasında sürprizlerle karşılaşmamak ve süreci hızlandırmak için önceden kontrol etmeniz gereken 9 kritik maddeyi sizler için derledik.
Eğer gayrimenkul size miras yoluyla kaldıysa, tapu devri yapabilmeniz için öncelikle “intikal” işleminin tamamlanmış olması gerekir. Veraset ilamı çıkarılmış olsa bile, gayrimenkul tapuda halen “elbirliği mülkiyeti” olarak görünüyor olabilir. Yani gayrimenkul henüz resmen mirasçıların adına tescil edilmemiş olabilir. Bu durumda satış yapılamaz.
Çözüm için mirasçılardan sadece birinin adliyeden veya noterden veraset ilamı çıkarması ve ardından tapu müdürlüğüne başvurarak gayrimenkulü mirasçılar adına intikal ettirmesi gerekmektedir. İntikal işlemi tamamlandıktan sonra satış hazırlıklarına başlanabilir.
Belediyeler tarafından tahsil edilen emlak vergisinin düzenli olarak her yıl ödenmesi gerekmektedir. Satış işlemi öncesinde tapu dairesi, gayrimenkulün vergi borcunun olmadığına dair belge (temiz kağıdı) talep eder. Eğer geçmiş dönemlere ait ödenmemiş emlak vergisi borcunuz varsa, belediyeden “Borcu yoktur” yazısı alamazsınız. Bu nedenle tapu randevusundan önce belediyeye giderek veya belediyelerin online ödeme kanallarını kullanarak vergi borcunuzu kapatmanız gerekmektedir.
Belediyeden alınması gereken “Vergi borcu yoktur” yazısı ile ilgili dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise yetkidir. Bu belgeyi sadece mülk sahibi veya mülk sahibinin resmi vekalet verdiği kişiler alabilir. Üçüncü şahıslar sizin adınıza bu belgeyi talep edemez. Eğer işlemlerinizi bir vekil aracılığıyla yürütüyorsanız, vekaletnamede bu hususun (belediyeden belge alma yetkisinin) açıkça belirtildiğinden emin olmalı veya belgeyi bizzat kendiniz temin etmelisiniz.
Kredi ile alınan konutlarda sıkça karşılaşılan bir durumdur. Kredi taksitlerinizin tamamını ödemiş olmanız, tapu üzerindeki ipoteğin otomatik olarak kalktığı anlamına gelmez. Borcunuz bitmiş olsa bile, tapu kütüğünde ipotek şerhi duruyor olabilir.
İpoteğin kaldırılması (terkin edilmesi) için bankanızla görüşerek “fek yazısı”nın tapu müdürlüğüne gönderilmesini talep etmelisiniz. Günümüzde bankalar bu yazıyı genellikle elektronik ortamda doğrudan tapu müdürlüğüne iletmektedir. Satış öncesinde ipoteğin kaldırılıp kaldırılmadığını mutlaka kontrol etmelisiniz.
Konut satışlarında Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) poliçesinin varlığı tapu müdürlükleri tarafından sorgulanmaktadır. Geçerli bir DASK poliçeniz yoksa veya süresi dolmuşsa tapu devir işlemi gerçekleştirilemez. Satış öncesinde poliçenizi kontrol etmeli ve gerekiyorsa yenilemelisiniz.
Eşlerden biri, mülk sahibi olmasa dahi oturdukları konutun üzerine “aile konutu şerhi” koydurabilir. Bu işlem için diğer eşin rızasına gerek yoktur. Eğer satmak istediğiniz konutun üzerinde aile konutu şerhi varsa, şerhi koyduran eşin rızası olmadan veya şerh kaldırılmadan tapuda satış işlemi yapılamaz. Gayrimenkul üzerinde bu tür bir şerh olup olmadığını önceden araştırmanız önemlidir.
Hukuki süreçler nedeniyle mahkemeler, gayrimenkulün elden çıkarılmasını önlemek amacıyla tapu kaydına “ihtiyati tedbir” kararı koyabilirler. Bu, dava süreci boyunca gayrimenkulün satışını engeller. Mülkünüzün üzerinde herhangi bir dava veya mahkeme kararıyla konulmuş bir satılamaz şerhi olup olmadığını e-Devlet üzerinden veya tapu müdürlüklerinden kontrol etmelisiniz.
Gayrimenkul üzerindeki hacizler ikiye ayrılır:
Bu nedenle satış sürecinin tıkanmaması için haciz durumunu önceden sorgulayıp alıcıya şeffaf bir şekilde bilgi verilmesi gerekir.
Tapu işlemlerinde veya vekalet verme sürecinde, noterler ya da tapu memurları işlem sahibinin “akli dengesinin yerinde olup olmadığını” sorgulama yetkisine sahiptir. Özellikle ileri yaşta olan satıcılarda, memurun kanaatine bağlı olarak akıl sağlığı raporu (sağlık raporu) talep edilebilir. Eğer rapor istenirse ve ibraz edilemezse işlem gerçekleştirilemez. İleri yaş grubundaki mülk sahiplerinin işlem öncesinde tapu dairesi veya noter ile görüşerek bu durumu netleştirmesinde fayda vardır.
Bu 9 madde, gayrimenkul satış sürecinde karşılaşabileceğiniz en temel engellerdir. Alıcı ve satıcı arasında güven kaybı yaşanmaması ve işlemlerin hızlıca tamamlanması için tapu randevusundan önce bu kontrolleri yapmanızı tavsiye ederiz.




