Noterlerde Tapu Satış İşlemleri ve Süreç Detayları

Gayrimenkul sektöründe yapılan yeni düzenlemelerle birlikte, tapu dairelerindeki yoğunluğu azaltmak ve vatandaşlara alternatif işlem kanalları sunmak amacıyla önemli bir adım atıldı. Noterlik Kanunu’na yapılan ekleme ile birlikte, 1 Ocak 2023 tarihi itibarıyla gayrimenkul satış işlemlerinin noterlerde de yapılabilmesinin önü açıldı. Peki, bu süreç nasıl işleyecek ve maliyetleri neler olacak?

Altyapı Çalışmaları ve Entegrasyon

Noterlerde tapu işlemleri yapılabilmesi için öncelikle teknik altyapının tamamlanması gerekmektedir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün kullandığı TAKBİS (Tapu Kayıt Sistemi) veri tabanının, belirli sınırlar dahilinde noterlerin erişimine açılması bu sürecin temelini oluşturuyor. Bu entegrasyon sayesinde noterler, tapu kayıtlarını görüntüleyerek işlem yapma yetkisine sahip olacaklardır.

Neden Noterlerde İşlem Yapılmasına İhtiyaç Duyuldu?

Türkiye genelinde tapu dairelerinde her yıl 15 milyonu aşkın işlem gerçekleştirilmektedir. Bu işlemlerin yaklaşık 3 milyon adedini satış işlemleri oluşturmaktadır. Bu satışların dağılımı ise şöyledir:

• 1.5 milyon adet konut satışı
• 1.5 milyon adet konut dışı gayrimenkul (arsa, tarla, dükkan vb.) satışı

Satış işlemleri dışında ipotek, devir ve haciz gibi işlemlerle birlikte tapu müdürlüklerinde ciddi bir iş yükü oluşmaktadır. Ülkemizde 972 adet Tapu Müdürlüğü bulunurken, noter sayısı 2.061 adettir. Tapu işlemlerinin noterlere de açılmasıyla birlikte hizmet noktası sayısı üç katına çıkarılarak vatandaşların sıra bekleme sürelerinin azaltılması ve işlem hızının artırılması hedeflenmektedir.

İşlem Süreci Nasıl İşleyecek?

Alıcı ve satıcı notere başvurduğunda süreç şu adımlarla ilerleyecektir:

1. Noter, tapu kayıt sistemine girerek gayrimenkul üzerinde satışa engel bir durum (haciz, tedbir vb.) olup olmadığını kontrol edecektir.
2. Herhangi bir engel bulunmuyorsa, noter tarafından alıcı ve satıcı arasında bir satış sözleşmesi hazırlanacaktır.
3. Sözleşmenin imzalanması ve sisteme girilmesiyle birlikte satış işlemi tapu kütüğüne işlenmiş sayılacak ve gayrimenkul el değiştirmiş olacaktır.

Noterde Tapu İşlemi Ücretleri

Noterlerde yapılan satış işlemlerinde maliyetler, tapu dairelerine göre farklılık göstermektedir. Ödenecek kalemler şunlardır:

• Tapu Harcı: Alıcı ve satıcı tarafından ödenen standart tapu harcı, işlem noterde yapılsa da aynı şekilde ödenmeye devam edecektir.
• Döner Sermaye Harcı: Tapu işlemlerinde alınan döner sermaye bedeli noterdeki işlemlerde de geçerlidir.
• Noter Hizmet Bedeli: Tapu dairelerinden farklı olarak, noterde yapılan işlemler için ek bir ücret alınacaktır. Gayrimenkulün değerine göre belirlenen bu bedel, 500 TL ile 4.000 TL arasında değişiklik göstermektedir. Bu tutarlar her yıl Yeniden Değerleme Oranı’na göre artırılacaktır.

Özetle; tapu dairelerindeki yoğunluktan etkilenmek istemeyen, işlemlerini daha hızlı gerçekleştirmek isteyen alıcı ve satıcılar, ek noter ücretini ödemek koşuluyla işlemlerini noter huzurunda güvenle tamamlayabileceklerdir.