
Taksi plakası mı, gayrimenkul mü? Bu yazıda, 2017’den günümüze iki yatırım aracının performansını dolar bazında kıyaslıyoruz. Veriler, taksi plakasının ciddi değer kaybı yaşadığını, gayrimenkulün ise sermayeyi koruyarak değerlendiğini gösteriyor. Amortisman süreleri ve aylık getiriler incelendiğinde de konut yatırımının avantajlı konumu dikkat çekiyor. Rakamlar, gayrimenkulün uzun vadede sermaye erimesine karşı daha güvenli ve istikrarlı bir liman olduğunu somut verilerle ortaya koyuyor.
Yatırım dünyasında en çok merak edilen konulardan biri, farklı yatırım araçlarının zaman içerisindeki performanslarıdır. Son dönemde taksicilerle yapılan röportajlarda sıkça dile getirilen bir pişmanlık ifadesi dikkat çekiyor: “Keşke taksi plakası alacağımıza gayrimenkul alsaydık.” Peki, bu serzenişin arkasındaki matematiksel gerçekler neler? Taksicilerin 5-6 yıl önce yaptıkları yatırım ile gayrimenkul yatırımı karşılaştırıldığında ortaya nasıl bir tablo çıkıyor?
Taksicilerin iddialarına göre, yaklaşık 5-6 yıl önce (2017 civarı) İstanbul’da bir taksi plakası için ödenen tutar 500 bin dolar seviyelerindeydi. Ancak günümüzde bu değerin 200 bin doların altına düştüğü ifade ediliyor. Bu durum, dolar bazında ciddi bir sermaye kaybı anlamına gelmektedir.
Aynı sermayenin o dönemde gayrimenkul sektöründe değerlendirilmesi durumunda oluşacak tabloyu incelediğimizde ise farklı verilerle karşılaşıyoruz:
Bu hesaplama, gayrimenkul yatırımının dolar bazında değerini koruduğunu ve hatta sınırlı da olsa bir artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. Taksicilerin “Gayrimenkul alsaydık daha karlı olurduk” yorumu, sermaye değerinin korunması açısından bakıldığında haklılık payı içermektedir.
Yatırım araçlarını sadece anlık satış değeri üzerinden değil, sağladıkları düzenli gelir (nakit akışı) ve amortisman süreleri üzerinden de değerlendirmek gerekir. Taksi plakası ve konut yatırımının geri dönüş sürelerini (çarpanlarını) karşılaştıralım:
Güncel verilerle 200 bin dolar değerinde olduğu varsayılan bir taksi plakasının aylık getirisinin yaklaşık 12 bin TL (hesaplamanın yapıldığı kur ile ortalama 670 dolar) olduğu belirtilmektedir. Bu veriler ışığında:
Gayrimenkul piyasasında, özellikle İstanbul ve Türkiye geneli ortalamaları baz alındığında kira çarpanları benzer bir seyir izlemektedir. Konut yatırımlarında amortisman süresi genellikle 260 ila 270 ay dolaylarındadır.
Bu karşılaştırma sonucunda, aylık getiri oranları ve amortisman süreleri açısından taksi plakası ile konut yatırımının birbirine çok uzak olmadığı, ancak konutun geri dönüş süresinin kısmen daha avantajlı olabileceği görülmektedir.
Haziran 2017 ile Haziran 2022 dönemleri arasında bir kesit alındığında, dolar bazında konut fiyatlarının yukarı yönlü bir hareket izlediği, buna karşın taksi plakası değerlerinin (iddia edilen 500 bin dolar başlangıç fiyatı doğru kabul edilirse) gerilediği görülmektedir. Getiri oranları benzerlik gösterse de, ana sermayenin değerini koruması açısından gayrimenkul bu dönemde daha güvenli bir liman olmuştur.
Türkiye’de gayrimenkul fiyatlarını sadece dolar kuru üzerinden takip etmek her zaman en doğru sonucu vermeyebilir; zira konut fiyatları dönemsel dinamiklere ve yerel para biriminin hareketine göre değişkenlik gösterebilir. Ancak uzun vadeli yatırım perspektifinde gayrimenkulün, sermaye erimesine karşı dirençli bir araç olduğu bu örnekle bir kez daha anlaşılmaktadır.




