Elektronik İlan Denetleme Sistemi (EİDS): Sektöre Etkileri, Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Gayrimenkul piyasasında şeffaflığı artırmak ve manipülatif ilanların önüne geçmek amacıyla hayata geçirilen Elektronik İlan Denetleme Sistemi (EİDS), hem emlak profesyonelleri hem de bireysel kullanıcılar için yeni bir dönemi başlattı. Emlak Danışmanı Ulvi Özcan ile yapılan söyleşide, sistemin mevcut durumu, getirdiği çözümler ve karşılaşılan zorluklar masaya yatırıldı. Bu yazıda, EİDS’in sektöre etkilerini ve geleceğe yönelik beklentileri detaylı bir şekilde ele alıyoruz.

EİDS Uygulamasında Güncel Durum ve Yaşanan Güçlükler

1 Ocak 2025 itibarıyla kiralık mülkler için de zorunlu hale gelecek olan EİDS, ilan doğrulama sürecinde önemli bir rol oynuyor. Ancak uygulamanın ilk aşamalarında bazı sorunlar dikkat çekiyor. Profesyonellerin karşılaştığı üç temel güçlük şunlardır:

1. Tüzel Kişilikler ve Tapu Sorunu: Standart şirket ve bireysel kayıtlarda süreç sorunsuz işlerken; vakıf, dernek gibi tüzel kişiliklere ait mülklerin ilanlarında tanım sorunu yaşanmaktadır. Bakanlık yetkilileri, geçici bir çözüm olarak bu ilanların tapusuz girilmesini fakat açıklama kısmına tüzel kişiliğin tam unvanı ve sicil numarasının eklenmesini önermiştir.
2. E-Devlet Doğrulaması ve Güvenlik Endişeleri: Mülk sahipleri, dolandırıcılık vakalarının arttığı bir dönemde, neye onay verdiklerini net olarak görmeden sadece e-Devlet üzerinden doğrulama yapmaktan çekiniyor. Bu durum, yetkilendirme sürecini yavaşlatıyor. Profesyoneller, onay sürecine yetkilendirme sözleşmesinin de eklenmesinin hem mülk sahibi hem de danışman için yasal bir güvence oluşturacağını belirtiyor.
3. İntikali Yapılmamış Mülkler: Miras yoluyla kalan ancak veraset ve intikal işlemleri tamamlanmamış mülklerde, tapu mirasçılar üzerine geçmediği için EİDS üzerinden ilan kaydı oluşturmak mümkün olmuyor. Bu durum, hem mülk sahiplerini hem de danışmanları zor durumda bırakıyor.

Sosyal Medya İlanları ve EİDS Kısıtlamaları

Günümüzde Instagram ve Facebook gibi sosyal medya platformları, gayrimenkul pazarlamasında aktif olarak kullanılıyor. Ancak EİDS düzenlemeleri, bu mecralarda ciddi kısıtlamalara ve mağduriyetlere yol açıyor. Yetki belgesi alınmış bir mülkün sosyal medyada tanıtımının yapılamaması, sektörde haksız rekabete neden oluyor ve dijital pazarlamanın dinamiklerine aykırı bir durum yaratıyor. Bu küresel platformların Türkiye’deki yerel düzenlemelere anında entegre olmasının zorluğu, sorunun çözümünü karmaşıklaştırıyor.

Çözüm Arayışları ve Öneriler

Sosyal medya sorununa yönelik olarak şikâyet mekanizmalarının geliştirilmesi, haksız ilan verenlerin ihbar edilebilmesi ve bakanlığın re’sen denetimlerle caydırıcı cezalar uygulaması öneriliyor. Ayrıca, mülk sahiplerini ve danışmanları bilinçlendirmek amacıyla eğitimler düzenlenmesi ve STK’lar aracılığıyla bilgilendirmeler yapılması gerektiği vurgulanıyor.

EİDS Sonrası İlan Sayılarındaki Değişim ve Sektörün Geleceği

EİDS uygulamasının başlamasıyla birlikte, özellikle manipülatif ve mükerrer ilanların sistemden ayıklanması sonucu ilan sayılarında belirgin bir düşüş gözlemlenmiştir. Bu durum, piyasanın daha sağlıklı bir yapıya kavuşması adına olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ancak sistemin bazı kanayan yaraları hala devam etmektedir. Örneğin, bir mülk için birden fazla danışmana yetki verilebilmesi, kafa karışıklığına yol açmaktadır.

Gelecek İçin Beklentiler

Sektör temsilcileri, piyasanın tam anlamıyla düzenlenmesi için şu adımların atılması gerektiğini düşünüyor:

• Tek Yetkililik: Bir mülkün pazarlaması için sadece tek bir danışmanın yetkilendirilmesi, hizmet kalitesini artıracaktır.
• Eğitim Odaklı Denetim: Cezai işlemlerden önce sektör profesyonellerine yönelik kapsamlı eğitimler verilmelidir.
• Emlakçılık Yasası: Sektörün en temel ihtiyacı, tüm süreçleri ve standartları belirleyen, önüne gelenin emlakçılık yapmasını engelleyen bir yasanın çıkarılmasıdır.

Sonuç olarak EİDS, gayrimenkul sektöründe şeffaflık adına atılmış önemli bir adım olsa da, uygulamadaki eksikliklerin giderilmesi ve sektörün yapısal sorunlarına kalıcı çözümler getirilmesi gerekmektedir. Doğru düzenlemelerle sistem, hem tüketicinin hem de işini düzgün yapan profesyonellerin haklarını koruyan bir yapıya kavuşacaktır.