Gayrimenkul Okulu

Gayrimenkul Okulu

Konut Üretimi Artış Sinyali Verdi

Gelişmelerden haberdar olmak için kayıt olun!

İçeriği Paylaşın

Türkiye’de Konut Arzı Artıyor: 3. Çeyrek Yapı Ruhsatı Verileri Ne Anlatıyor?

Türkiye’de konut arzına ilişkin önemli bir gösterge olan yapı ruhsatı verileri açıklandı. 2023 yılının üçüncü çeyreğini kapsayan bu veriler, konut piyasasının geleceği hakkında önemli ipuçları sunuyor. Bu yazıda, açıklanan son verileri, konut üretimindeki eğilimleri ve bu durumun illere göre dağılımını inceleyeceğiz.

Genel Bakış: Yeni Konut Üretiminde Artış Sinyali

Türkiye genelinde 2023 yılının üçüncü çeyreğinde toplam 198.000 adet yeni konut için yapı ruhsatı alındı. Bu rakam, konut üretiminin başlangıç adımı olarak kabul edilir. Alınan bir ruhsat, inşaatın başladığı anlamına gelirken, tamamlandığı anlamına gelmemektedir. Dolayısıyla 198.000 konutun inşası için ilk adımın atıldığını söyleyebiliriz.

Geçmiş verilere bakıldığında, 2017 yılında yönetmelik değişiklikleri öncesinde yaşanan anormal artış dışında, konut üretiminin 2022’den itibaren istenen seviyelerde olmadığı görülüyordu. Türkiye’nin yıllık yeni konut ihtiyacının yaklaşık 650.000-700.000 adet olduğu düşünüldüğünde, çeyrek bazında 200.000 bandına yaklaşan üretim başlangıcı, piyasa için olumlu bir gelişmedir. Özellikle üreticilerin krediye erişimdeki zorlukları ve alıcıların konut kredisi kullanımındaki düşüş göz önüne alındığında, bu artış dikkat çekicidir.

Değişen Konut Trendleri: Daha Çok Daire, Daha Küçük Metrekareler

Veriler, konut üretimindeki yapısal değişimleri de ortaya koyuyor. Üçüncü çeyrekte ruhsat alan bina sayısı bir önceki döneme göre %24 artarken, daire sayısı %35 oranında artış göstermiştir. Bu durum, inşa edilen her binada daha fazla sayıda daire yer aldığına işaret etmektedir.

Bu eğilimin arkasındaki nedenler arasında, hane halkı büyüklüğünün azalması ve daha küçük, dolayısıyla daha yönetilebilir ve enerji verimliliği yüksek konutlara olan talebin artması bulunmaktadır. Yapı kullanma izin belgeleri (inşaatı biten ve oturuma hazır konutlar) incelendiğinde de dairelerin yüz ölçümlerinde %14’lük bir azalma olduğu görülmektedir. Bu da konutların metrekare bazında küçülme eğilimini doğrulamaktadır.

Müstakil Yaşama Olan İlgi Devam Ediyor

Pandemi sonrası dönemde başlayan bir diğer önemli trend ise tek katlı ve müstakil konut üretimindeki artıştır. Verilere göre, toplam ruhsatlar içinde bu tip konutların payı %10 seviyesine ulaşmıştır. Pandemi öncesi dönemde bu oran %4 civarındaydı. Bu durum, insanların müstakil ve daha izole bir yaşam tarzına olan ilgisinin devam ettiğini göstermektedir.

Ruhsat Artışlarının İllere Göre Dağılımı

Ruhsat sayılarındaki artışın deprem bölgesindeki yeniden inşa faaliyetlerinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı önemli bir soruydu. Ancak veriler, bu artışın ana sebebinin deprem bölgesi olmadığını gösteriyor. 2023’ün ilk dokuz ayında, depremden etkilenen illerin genelinde alınan ruhsat sayılarının geçen yılın aynı dönemine göre gerilediği görülmektedir.

Yatırımların Yoğunlaştığı Şehirler

Konut fiyat artışlarının yatırımcıları yeni projelere yönlendirdiği iller öne çıkmaktadır. Bu kapsamda bazı illerdeki ruhsat artışları dikkat çekicidir:

  • Kastamonu: Ruhsat sayılarında %200’ün üzerinde bir artış yaşandı.
  • Ordu: Yeni ruhsat alımında yüksek bir artış gözlemlendi.
  • Mardin: Dikkat çekici bir ruhsat artışı kaydedildi.
  • Kırklareli: %100’e yakın bir artış ile öne çıkan iller arasında yer aldı.

Büyükşehirlere bakıldığında ise artış oranları daha sınırlıdır. İstanbul’da %40, Ankara’da %55 artış yaşanırken, İzmir’deki artış %20’nin altında kalmıştır. Bu durum, konut fiyatları arttıkça yeni yatırımların başladığını ve piyasanın kendi dengesini bulmaya çalıştığını göstermektedir.

Nüfusa Oranla Konut Üretimi

Alınan ruhsat sayıları nüfusa göre oranlandığında tablo daha net bir hal almaktadır. 100.000 kişiye düşen ruhsat sayısı incelendiğinde bazı şehirler öne çıkmaktadır:

  • Mardin
  • Antalya
  • Mersin
  • Yalova
  • Tekirdağ
  • Aksaray

Bu veriler, nüfus yoğunluğuna kıyasla hangi şehirlerde daha aktif bir konut üretim başlangıcı olduğunu göstermesi açısından önemlidir.

Sonuç olarak, 2023 yılının üçüncü çeyrek yapı ruhsatı verileri, zorlu ekonomik koşullara rağmen konut arzında bir canlanma sinyali vermektedir. Değişen konut tercihleri ve yatırımların Anadolu’daki belirli şehirlere kayması, piyasanın dinamik yapısını bir kez daha ortaya koymaktadır. Bu ruhsatların ne kadarının zamanında tamamlanacağı ve konut piyasasındaki dengeye nasıl etki edeceği, gelecek dönemlerde yakından izlenmesi gereken bir konu olacaktır.

İçeriği Paylaşın
Piyasa Raporları

Evet, 2023 yılının üçüncü çeyreğinde Türkiye genelinde yaklaşık 198.000 yeni konut için yapı ruhsatı alındı. Bu rakam, konut üretiminin başlangıç aşaması için önemli bir artış sinyali veriyor. Türkiye'nin yıllık 650.000-700.000 adetlik yeni konut ihtiyacı düşünüldüğünde, çeyrek bazında 200.000 bandına yaklaşılması olumlu bir gelişmedir. Özellikle üreticilerin ve alıcıların kredi erişiminde yaşadığı zorluklara rağmen bu artışın gerçekleşmesi, konut piyasasının canlanma potansiyelini göstermektedir. Alınan bu ruhsatlar, inşaatların başladığına işaret eder ve tamamlandıklarında piyasadaki konut arzını doğrudan etkileyecektir. Bu veriler, konut arzında bir toparlanma eğiliminin başladığını düşündürmektedir.

Yeni konut üretiminde belirgin trendler gözlemleniyor. İnşa edilen bina başına düşen daire sayısı %35 artarken, bina sayısı %24 artmıştır. Bu, projelerin daha çok sayıda daire içerecek şekilde planlandığını göstermektedir. Ayrıca, tamamlanan konutların (yapı kullanma izin belgesi alan) ortalama yüz ölçümlerinde %14'lük bir azalma görülmektedir. Bu durum, daha küçük, yönetimi kolay ve enerji verimli konutlara olan talebin arttığını doğrulamaktadır. Diğer bir önemli trend ise müstakil yaşama olan ilginin sürmesidir. Pandemi öncesi %4 olan tek katlı ve müstakil konut ruhsatlarının oranı, günümüzde %10 seviyesine ulaşmıştır.

Yapı ruhsatı artışları Türkiye geneline yayılmakla birlikte bazı iller öne çıkmaktadır. Ruhsat sayılarındaki en yüksek oransal artışlar Kastamonu (%200 üzeri), Ordu, Mardin ve Kırklareli (%100'e yakın) gibi şehirlerde kaydedilmiştir. Bu durum, konut fiyat artışlarının yatırımcıları bu bölgelerde yeni projelere yönlendirdiğini göstermektedir. Büyükşehirlerde ise artış daha sınırlıdır; İstanbul'da %40, Ankara'da %55 artış yaşanırken, İzmir'deki artış %20'nin altında kalmıştır. Bu veriler, konut yatırımlarının sadece büyük metropollerde değil, Anadolu'daki potansiyel taşıyan şehirlerde de yoğunlaştığını ortaya koymaktadır. Artışların deprem bölgesindeki yeniden yapılanmadan kaynaklanmadığı da önemli bir bulgudur.

Alınan yapı ruhsatı sayısı, şehirlerin nüfusuna oranlandığında konut üretiminin yoğunluğu daha net anlaşılmaktadır. 100.000 kişiye düşen ruhsat sayısı incelendiğinde, nüfusuna kıyasla en aktif konut üretim başlangıcının olduğu şehirler öne çıkmaktadır. Bu şehirler arasında Mardin, Antalya, Mersin, Yalova, Tekirdağ ve Aksaray bulunmaktadır. Bu gösterge, mutlak ruhsat sayısından farklı olarak, o şehirdeki nüfus yoğunluğuna göre ne kadar dinamik bir inşaat faaliyeti olduğunu gösterir. Örneğin, Antalya ve Mersin gibi göç alan ve turizm potansiyeli yüksek şehirlerde nüfusa oranla konut ihtiyacının ve üretiminin de yüksek olması dikkat çekicidir.

İlgili Videolar