Gayrimenkul Okulu

Gayrimenkul Okulu

Konut Piyasasında Vergi Etkisi mi?

Gelişmelerden haberdar olmak için kayıt olun!

İçeriği Paylaşın

Gayrimenkul Piyasasında Son Durum: Satışlar, Fiyatlar ve Beklentiler

Gayrimenkul piyasası, yatırımcıların ve ev sahibi olmak isteyenlerin her zaman yakından takip ettiği dinamik bir alan. Son veriler, sektörde dikkat çekici hareketliliklerin yaşandığını gösteriyor. Bu yazıda, Türkiye’deki genel gayrimenkul ve konut piyasasının güncel durumunu, satış adetlerini, fiyat değişimlerini ve gelecek beklentilerini istatistikler ışığında ele alacağız.

Genel Gayrimenkul Satışları Güçlü Seyrediyor

Yılın ilk dokuz ayını kapsayan verilere göre, Türkiye genelinde yaklaşık 3 milyon adet gayrimenkul (konut, arsa, tarla vb.) satışı gerçekleşti. Bu rakam, son 13 yıllık dönemin en iyi ikinci performansı olarak kayıtlara geçti. Bu durum, piyasanın genel olarak kötü bir dönemden geçmediğini, aksine canlılığını koruduğunu gösteriyor. Verilerin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nden alındığını ve doğrudan satışları yansıttığını belirtmekte fayda var.

Piyasayı Konut Satışları Sürüklüyor

Toplam gayrimenkul satışlarının detaylarına inildiğinde, konut satışlarının konut dışı (arsa, tarla vb.) satışlara göre daha güçlü bir performans sergilediği görülüyor. Özellikle Eylül ayında konut dışı satışlar beklentilerin altında kalırken, konut satışları piyasayı yukarı taşıyan ana unsur oldu. Bu da bize, mevcut dönemde yatırımcı ve alıcı talebinin ağırlıklı olarak konut üzerinde yoğunlaştığını gösteriyor.

Konut Satışlarındaki Hareketliliğin Nedenleri

Peki, kredi faiz oranlarının yüksek olduğu bir dönemde konut satışları neden bu kadar hareketli? Yılın ilk dokuz ayında 1.1 milyon adede ulaşan konut satışları, son 13 yılın en iyi ikinci başlangıcı oldu. Bu hareketliliğin arkasında birkaç temel neden yatıyor:

  1. Alternatif Yatırım Arayışı: Altın gibi yatırım araçlarından veya yüksek faizden getiri elde eden yatırımcıların, sermayelerini gayrimenkule yönlendirmesi.
  2. Vergi Söylentileri: 2026 yılında yürürlüğe girmesi planlanan yeni vergi düzenlemelerine dair beklentiler, bazı yatırımcıları şimdiden harekete geçirmiş olabilir.
  3. Ertelenmiş Talep: 2022 sonrası durgunluk döneminin ardından biriken talep, 2024’ün ikinci yarısından itibaren piyasaya yansımaya başladı.

Satışların Detayları: Kredili, Sıfır ve İkinci El

Satılan konutların yalnızca %14’ü ipotekli (kredili) olsa da bu oranın geçmiş dönemlere göre bir miktar yükseldiği görülüyor. Kullanılan kredi miktarları genellikle 700-800 bin TL civarında seyrediyor. Bu durum, alıcıların genellikle konut bedelinin tamamını değil, bir kısmını kredi ile finanse ettiğini ve alımların daha çok yatırımcılar tarafından yapıldığını düşündürüyor.

Toplam satışların yaklaşık üçte biri sıfır konutlardan oluşurken, geri kalan büyük çoğunluğu ikinci el konutlar oluşturuyor.

Konut Üretiminde Artış Sinyalleri

İnşaat sektöründe de olumlu gelişmeler var. Yılın ilk altı ayında yapı ruhsatı alınan konut adedi 460 bine ulaştı. Bu rakam, yıllık konut üretiminin 800-900 bin adede ulaşabileceğini gösteriyor. Bu durum, konut üreticilerinin piyasanın geleceğine dair olumlu bir beklenti içinde olduğunu ve artan talebi karşılamak için üretime başladığını işaret ediyor.

Yabancıya Satışlar Normalleşiyor

Yabancılara yapılan konut satışları ise eski hareketliliğini kaybetmiş durumda. Eylül ayında 1.800 adet olan satışlar, 2018 öncesi yani vatandaşlık programının yoğun olmadığı dönemlerdeki seviyelere geriledi. Bu veriler, artık yabancıların yatırım veya vatandaşlık amacından çok, gerçek ihtiyaç doğrultusunda gayrimenkul aldığını gösteriyor.

Konut Fiyatları Nereye Gidiyor?

Fiyatlar konusunda ise reel ve nominal değişimleri ayırt etmek gerekiyor. Türkiye genelinde nominal (enflasyondan arındırılmamış) fiyat artışı yıllık %32 seviyesinde. Ancak reel (enflasyondan arındırılmış) fiyatlarda hala -%0.8’lik bir gerileme söz konusu. Yine de bu oran, -%15’lerden gelinen bir toparlanma sürecini ifade ediyor. Piyasada reel fiyatların pozitife geçme eğilimi güçleniyor ve önümüzdeki aylarda reel değer artışlarının başlaması bekleniyor.

Üç Büyük İlde Fiyat Değişimleri

Büyük şehirler arasında Ankara, fiyat artışlarıyla öne çıkıyor. Ankara’da yıllık nominal artış %41 iken, reel artış %5.8 ile pozitif bölgede. İstanbul’da ise nominal artış %30, reel değişim ise -%1.9. İzmir, %0.8’lik reel artışla pozitife geçmeye çok yakın. İstanbul’un piyasalara öncülük etme eğilimi göz önüne alındığında, buradaki toparlanmanın henüz başlamamış olması, ülke genelindeki reel artışların biraz daha zaman alabileceğini düşündürüyor.

Konut Fiyatlarının Yatırım Araçları Karşısındaki Değeri

Konut fiyatları, altın ve döviz gibi diğer yatırım araçlarıyla kıyaslandığında cazip seviyelerde bulunuyor. Özellikle altın bazında bakıldığında konut birim fiyatları, geçmiş ortalamaların oldukça altında. Bu durum, konutun diğer yatırım araçlarına göre potansiyel sunduğunu gösteriyor.

İçeriği Paylaşın
Piyasa Raporları

Kredi faiz oranlarının yüksek olmasına rağmen konut satışlarındaki artışın birkaç temel nedeni bulunmaktadır. İlk olarak, altın gibi farklı yatırım araçlarından veya yüksek mevduat faizinden gelir elde eden sermaye sahipleri, kârlarını realize ederek güvenli bir liman olarak gördükleri gayrimenkule yönelmektedir. İkinci olarak, 2026'da yürürlüğe girmesi beklenen yeni vergi düzenlemelerine dair söylentiler, bazı yatırımcıları vergi avantajını kaybetmemek için alıma teşvik etmektedir. Son olarak, 2022'den sonraki durgun dönemin ardından biriken 'ertelenmiş talep', piyasanın yeniden hareketlenmesiyle birlikte alımlara dönüşmeye başlamıştır.

Evet, mevcut veriler bu yönde güçlü bir sinyal veriyor. Türkiye genelinde konut fiyatları nominal olarak artsa da, yüksek enflasyon nedeniyle reel (enflasyondan arındırılmış) olarak bir süredir değer kaybediyordu. Son verilere göre reel fiyatlardaki düşüş durma noktasına gelmiş (-%0.8) ve yatay bir seyre girmiştir. Bu durum, piyasanın dip noktayı bulduğuna ve bir toparlanma eğilimine girdiğine işaret etmektedir. Önümüzdeki birkaç ay içinde, enflasyonun üzerinde bir artışla reel olarak pozitif bölgeye geçilmesi ve konutların yeniden değer kazanmaya başlaması beklenmektedir.

Türkiye genelinde ortalama konut birim metrekare fiyatı 42.500 TL olarak belirtilmektedir. Bu rakam, şehir bazında önemli farklılıklar göstermektedir. Piyasanın öncüsü olan İstanbul'da ortalama birim metrekare fiyatı 68.700 TL'dir. Son dönemde fiyat artışlarıyla dikkat çeken başkent Ankara'da bu rakam 38.500 TL iken, İzmir'de ise 47.000 TL seviyesindedir. Bu fiyatların, bir şehrin en lüks ve en uygun fiyatlı bölgelerinin ortalaması alınarak hesaplandığını unutmamak gerekir.

Yabancılara yapılan konut satışları son dönemde belirgin bir şekilde azalmıştır. Eylül ayı itibarıyla yabancılara sadece 1.800 adet konut satılmıştır. Bu rakamlar, piyasanın 2018 yılı öncesindeki, yani 'vatandaşlık karşılığı konut satışı' programının popüler olmadığı dönemlerdeki seviyelere gerilediğini göstermektedir. Bu düşüş, artık yabancıların yatırım veya vatandaşlık elde etme amacından ziyade, Türkiye'de yaşama veya tatil gibi gerçek ihtiyaçlar doğrultusunda alım yaptığını, spekülatif talebin ise büyük ölçüde ortadan kalktığını göstermektedir.

İlgili Videolar