
Enflasyon artışına karşı kiracıları korumak amacıyla getirilen düzenleme, 11 Haziran 2022 ile 1 Temmuz 2023 arasında yenilenen konut kira sözleşmelerinde artış oranını %25 ile sınırlandırmıştır. Normalde TÜFE ortalamasına göre belirlenen artışlar, bu dönemde yasal tavanı aşamaz. Ancak bu kural iş yerlerini kapsamazken, beş yıllık süresini dolduran kiracılar için mülk sahiplerinin yasal hakları ve kira tespit davası yolu açıktır. Düzenleme, piyasa koşullarında denge sağlamayı amaçlamaktadır.
Gayrimenkul piyasasında konut kira artış oranları, standart uygulamada Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) 12 aylık ortalamasına göre belirlenmektedir. Ancak enflasyon oranlarındaki yükseliş ve buna paralel olarak TÜFE ortalamalarının artması nedeniyle, kiracıların mağduriyetini önlemek adına devlet tarafından süreli bir düzenleme getirilmiştir.
Yapılan yasal düzenleme ile 11 Haziran 2022 tarihinden 1 Temmuz 2023 tarihine kadar yenilenen konut kira sözleşmelerinde artış oranına bir üst sınır getirilmiştir. Bu süre zarfında yapılacak kira artışları, TÜFE oranına bakılmaksızın en fazla %25 olarak uygulanabilir.
Bu düzenleme ile belirtilen tarihler arasında mal sahiplerinin %25’in üzerinde zam talep etmesi engellenmiş olup, kiracıların da bu oranın üzerinde bir artış yapma zorunluluğu ortadan kalkmıştır. Enflasyonun yüksek seyretmesi nedeniyle bu oranın altında bir artış yapılması piyasa koşullarında zor görünse de, yasal olarak belirlenen tavan oran %25’tir.
Söz konusu %25’lik kira artış sınırı tüm kira sözleşmelerini kapsamamaktadır. Düzenlemenin dışında kalan iki önemli durum bulunmaktadır:
Beş yıllık sözleşme süresini tamamlayan kiracılar için %25 sınırı bağlayıcı değildir. Bu durumda, Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesinin 3. fıkrası uyarınca mal sahiplerinin kira tespit davası açma hakkı bulunmaktadır.
Beş yılını dolduran sözleşmelerde mal sahibi ve kiracı yeni bir oran üzerinde anlaşabilirler. Ancak anlaşma sağlanamaması durumunda, mal sahibi kira bedelinin emsal rayiçlere göre yeniden belirlenmesi için dava yoluna gidebilir.
Bu düzenlemenin etkisini anlamak adına, yasal sınırın olmadığı bir senaryoya bakıldığında fark netleşmektedir. Örneğin, 3 Ağustos 2022 tarihi itibarıyla 12 aylık TÜFE ortalaması %49 olarak gerçekleşmiştir. Eğer %25 sınırı getirilmemiş olsaydı, konut kira artışlarının yasal olarak bu oranda yapılması gerekecekti. Ancak mevcut düzenleme (1 Temmuz 2023’e kadar) sayesinde artışlar %25 ile sınırlandırılmıştır.




