
2024’ün ilk çeyreğinde Türkiye gayrimenkul piyasası, 694 bin adetlik satışla ortalamaların üzerinde güçlü bir başlangıç yaptı. Mart ayında nominal konut fiyatları yıllık %32 artsa da, reel olarak %4 gerileyerek enflasyonun altında kaldığını gösterdi. Yüksek faizlere rağmen kredili satışlar %16’ya yükselirken, yabancıya satışlar düzenlemelerle 2019 öncesi seviyelerine normalleşti. Ortalama bir konuta erişim için gereken asgari ücret süresinin 14 yıla düşmesi, erişilebilirlikte sınırlı bir iyileşmeye işaret ediyor.
Gayrimenkul sektörünün nabzını tuttuğumuz aylık değerlendirmemize hoş geldiniz. Bu analizimizde, Mart 2024 verileri ışığında hem geride bıraktığımız ayı hem de yılın ilk çeyreğini mercek altına alıyoruz. Rakamlar, piyasanın mevcut durumu ve gelecek potansiyeli hakkında önemli ipuçları sunuyor.
Mart ayında Türkiye genelinde konut ve konut dışı mülkleri kapsayan toplam 222.000 adet gayrimenkul satışı gerçekleşti. Bu rakam, geçmiş Mart ayları ortalamasının bir miktar altında kalsa da, yılın ilk çeyreği daha pozitif bir tablo çiziyor. 2024’ün ilk üç ayında toplam 694.000 adet satış yapıldı. Bu dönemdeki ortalama satış adedi 605.000 olduğu göz önüne alındığında, ilk çeyreğin önceki yıllara göre daha iyi bir performans sergilediği görülmektedir.
Mart ayında 110.000 adet konut satıldı ve bu rakam, son yılların Mart ayı ortalamalarıyla birebir örtüşüyor. Ancak ilk çeyrek geneline bakıldığında, toplam 335.000 adet konut satışı ile 295.000 olan ortalamanın üzerine çıkıldığı görülüyor. Bu durum, yılın ilk aylarındaki canlılığın toplam gayrimenkul satışlarını yukarı taşıdığını gösteriyor.
Mart ayında 112.000 adet arsa, tarla gibi konut dışı gayrimenkul satışı gerçekleşti. Bu rakam, son 5 yılın 114.000 olan ortalamasının biraz altında kalarak, özellikle Covid-19 sonrası artan arsa ve tarlaya olan ilginin bir miktar azaldığına işaret ediyor. Ancak ilk çeyrek toplamında 358.000 adet satış yapılması, 310.000’lik ortalamanın oldukça üzerinde bir başarı yakalandığını gösteriyor. Bu da Ocak ve Şubat aylarının konut dışı satışlarda çok daha hareketli geçtiğini ortaya koyuyor.
Yüksek faiz oranlarına rağmen Mart ayında satılan konutların %16’sı kredi kullanılarak alındı. Önceki aylarda %10 seviyelerinde olan bu oranın artması, piyasadaki dinamiklerin değiştiğini gösteriyor. Satışların %30’u birinci el, %70’i ise ikinci el konutlardan oluştu ve bu oranda uzun zamandır bir değişiklik gözlenmiyor.
Mart ayında yabancılara 1.574 adet konut satıldı. Bu rakam, geçmiş yılların oldukça altında. Yılın ilk çeyreğinde ise toplam 4.600 adetlik satış gerçekleşti. Yapılan yasal düzenlemelerle birlikte yabancıya satışların 2019 öncesi seviyelere döndüğü ve piyasanın bu alanda normalleştiği görülüyor.
Merkez Bankası verilerine göre, konut fiyatlarında yıllık nominal artış %32 olarak kaydedildi. Ancak bu artış, yüksek enflasyon karşısında reel olarak %4’lük bir gerilemeye işaret ediyor. Reel fiyatlardaki düşüş eğilimi yavaşlasa da devam ediyor. Sahibinden.com verileri de yıllık %29’luk nominal artışla bu durumu destekliyor.
Türkiye’de ortalama konut birim fiyatı 38.000 TL/m² seviyesine ulaştı. Bu rakam İstanbul’da 61.000 TL, Ankara’da 33.000 TL ve İzmir’de 41.000 TL olarak ölçüldü. Dolar bazında ise Türkiye ortalaması 1.042 $/m² olarak devam ediyor. Altın cinsinden bakıldığında ise birim fiyatlar 12 gram/m² ile uzun dönem ortalaması olan 15 gram/m²’nin altında kalıyor. Konuta erişilebilirlik açısından, Türkiye’de 100 m²’lik ortalama bir konutu alabilmek için 14 yıllık asgari ücret ödemek gerekiyor. Bu süre, 16 yıl olan uzun dönem ortalamasına göre bir miktar iyileşme olduğunu gösteriyor.



