
Türkiye konut piyasası, farklı yatırım araçlarına göre fırsat sinyalleri veriyor. Dolar bazında fiyatlar stabil kalsa da, enflasyondan arındırılmış reel fiyatlarda %18’lik bir düşüş yaşanıyor. Bu durum, alıcılar için avantajlı bir dönemin başlangıcına işaret ediyor. İstanbul’da bir konutun değeri, tarihi diplere yakın şekilde 2.7 adet otomobile eşitlenmiş durumda. Uzayan ilan süreleri ve altın karşısında değerlenen konut potansiyeli, pazarlık gücü yüksek bir alım fırsatı döneminin yaklaştığını gösteriyor.
Türkiye konut piyasasının güncel verilerini inceleyerek, bir yatırım fırsatı oluşup oluşmadığını farklı kriterler üzerinden değerlendireceğiz. Bu analizde dolar bazında fiyatlar, enflasyondan arındırılmış reel değişimler, altın ve otomobil gibi alternatif yatırım araçlarıyla karşılaştırmalar ve piyasadaki ilan süreleri ele alınacaktır.
Türkiye genelinde ortalama konut birim fiyatı 1019 dolar/m² seviyesine gerilemiş durumdadır. Geçmiş dönemdeki beklentiler 900 dolar seviyeleri yönünde olsa da, bu rakama henüz ulaşılamamıştır. Cari ilan verileri (sahibinden.com) yaklaşık 855 dolar seviyesini gösterirken, Merkez Bankası verileri henüz bu noktaya bir yakınlaşma olmadığını teyit etmektedir.
Dolar kurundaki artış hızının yavaşlaması, dolar bazlı birim fiyatlardaki gerilemeyi durdurarak bir stabilizasyona neden olmaktadır. Bu durum, gelecekteki normal seviyenin 1000 dolar civarında olabileceği ihtimalini gündeme getirse de, bunu söylemek için henüz erken. Sonuç olarak, dolar bazında birim fiyatlara bakıldığında piyasada belirgin bir fırsat henüz gözükmemektedir.
Konut fiyatları nominal olarak yıllık bazda %58 oranında pozitif bir değişim göstermektedir. Ancak bu artış enflasyondan arındırıldığında, konut fiyatlarında yaklaşık %18’lik bir reel gerileme yaşandığı görülmektedir. Türkiye’nin uzun dönemli konut fiyatları reel artış ortalamasının %5 ile %10 bandında olduğu göz önüne alındığında, mevcut negatif reel getiri, piyasada bir fırsat döneminin başlangıcına işaret etmektedir. Fiyatların sıfırın altına inmesi, alıcılar için avantajlı bir dönemin başladığını göstermektedir.
Güncel verilere göre Türkiye’de 1 metrekarelik bir konut alabilmek için ortalama 14.6 gram altın gerekmektedir. Geçmişte bu oranın 8 gram altına kadar gerilediği dönemler yaşanmıştır. Şu anki 14.6 gramlık seviye, tarihi diplere uzak olsa da, altın fiyatlarının yükselmeye devam etmesi ve konut fiyatlarının yerinde sayması durumunda, konutların altın karşısındaki değeri düşecektir. Bu durum, elinde altın birikimi olan ve konuta geçmeyi düşünen yatırımcılar için karar verme aşamasının yaklaştığını göstermektedir.
Piyasayı değerlendirmek için kullanılan bir diğer ölçüt ise İstanbul’daki ortalama bir konutun, Türkiye’de en çok satılan otomobillerden biri olan Toyota Corolla’nın kaç adedine denk geldiğidir. Uzun dönemli ortalama, bir konutun 3.8 adet Toyota Corolla‘ya eşit olduğunu göstermektedir.
Son ay verilerine göre ise İstanbul’da bir konut, yalnızca 2.7 adet Toyota Corolla değerindedir. Bu oran, ortalamanın oldukça altında ve tarihi dip seviyelere yakın bir noktadadır. Bu karşılaştırmaya göre, İstanbul’daki konut fiyatlarının otomobil fiyatlarına kıyasla “kelepir” bir seviyeye geldiği söylenebilir.
Piyasanın hareketliliğini ölçen en önemli göstergelerden biri, satılık konut ilanlarının ne kadar sürede kapandığıdır. İlanların kapanma süresinin uzaması, piyasanın yavaşladığını ve alıcıların pazarlık gücünün arttığını gösterir.
Şu an Türkiye’de ortalama bir konut ilanının kapanma süresi 68-70 gün civarındadır. Piyasanın hareketli olduğu dönemlerde bu süre 38-40 günlere kadar düşerken, geçmiş dönem ortalaması 50 gün seviyesindeydi. Mevcut uzun satış süreleri, satıcıların mülklerini satmakta zorlandığını, alıcıların ise daha seçici davrandığını ve pazarlığa açık bir ortam olduğunu ortaya koymaktadır.



