Tapuda TEK veya TEDAŞ Şerhi Ne Anlama Gelir?

Bir konut satın almayı planlıyorsunuz veya halihazırda bir mülk edindiniz. Tapu kayıtlarını, özellikle TAKBİS (Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi) raporlarını incelediğinizde “Şerhler” hanesinde Türk Elektrik Kurumu (TEK) veya Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) lehine bir kayıtla karşılaştınız. Peki, bu durum ne ifade ediyor ve endişelenmeniz gereken bir durum var mı?

Bu yazımızda, tapu kayıtlarında sıklıkla rastlanan elektrik kurumu şerhlerinin nedenini, hukuki dayanağını ve gayrimenkulün değerine olan etkisini inceleyeceğiz.

Tapu Kayıtlarında Karşınıza Çıkabilecek Örnek İfadeler

Gayrimenkulün tapu incelemesi sırasında bu şerhler genellikle iki farklı formatta karşımıza çıkar:

• Kira Şerhi: “TEK Genel Müdürlüğü lehine … tarihinden itibaren 99 yıl müddetle kira şerhi.”
• İrtifak Hakkı: “Bu parsel aleyhine, TEK lehine krokide görüldüğü üzere toplam … metrekarelik mahal üzerinden, 99 yıl müddetle irtifak hakkı.”

Her iki ifade de hukuki ve teknik açıdan benzer bir durumu işaret etmektedir.

Bu Şerhler Neden Konulur?

Tapu kütüğünde TEK veya TEDAŞ lehine görülen bu kayıtların temel nedeni, ilgili kurumun o parsel üzerinde geçmişte veya günümüzde bir altyapı yatırımı yapmış olmasıdır. Bu durum şunları ifade eder:

1. İlgili parselin üzerinden enerji nakil hatları geçiyor olabilir.
2. Parsel içerisinde bir noktaya trafo yerleştirilmiş olabilir.

Kurumlar, mülk sahipleriyle ileride yaşanabilecek hukuki anlaşmazlıkların önüne geçmek adına bu durumu tapuya tescil ettirirler. Böylece gayrimenkulü satın alan kişiler, “Bu parselde böyle bir kullanım olduğunu bilmiyordum” iddiasında bulunamazlar veya yapılan yatırımların (trafo, direk vb.) kaldırılması için kuruma karşı dava açamazlar.

Gayrimenkulün Değerini Etkiler mi?

Bu tür şerhler, gayrimenkul sektöründe genellikle “zararsız şerhler” kategorisinde değerlendirilir. Ancak değerleme açısından iki farklı durumu ayırt etmek gerekir:

• Enerji Nakil Hatları: Eğer gayrimenkulün tam üzerinden yüksek gerilim veya enerji nakil hatları geçiyorsa, bu durum görsel ve psikolojik etkenler nedeniyle gayrimenkulün değerini kısmen olumsuz etkileyebilir.
• Trafo Alanları: Parsel içerisinde bir trafonun bulunması ve buna bağlı irtifak hakkının tesisi, genellikle gayrimenkulün değerini doğrudan düşüren bir unsur olarak görülmemektedir.

Sonuç ve Tavsiyeler

Özetle; tapuda Türk Elektrik Kurumu veya TEDAŞ lehine bir şerh görmeniz, o parsel üzerinde bir elektrik altyapı yatırımı olduğunu gösterir. Bu durum çoğunlukla mülkiyet hakkınızı kısıtlayan ciddi bir risk teşkil etmez.

Yine de satın alma sürecinde gönlünüzün rahat etmesi adına şu adımları izleyebilirsiniz:

Gayrimenkulü almadan önce detaylı bir inceleme yapabilir veya mülkü edindikten sonra ilgili elektrik dağıtım kurumuna başvurarak şerhin kapsamı hakkında detaylı bilgi talep edebilirsiniz. Ancak genel piyasa işleyişinde bu kayıtlar, büyük bir endişe kaynağı olarak görülmemektedir.