Gayrimenkul Okulu

Gayrimenkul Okulu

Emlak İlanlarına Denetim Geliyor! Özet

Gelişmelerden haberdar olmak için kayıt olun!

İçeriği Paylaşın

Türkiye’de Gayrimenkul İlanlarında Yeni Dönem: Elektronik İlan Denetleme Sistemi (EİDS)

15 Eylül 2024 tarihinden itibaren Türkiye’de gayrimenkul ilanları için yeni bir dönem başlıyor. Elektronik İlan Denetleme Sistemi (EİDS) adı verilen bu yeni düzenleme, hem emlak danışmanları hem de mülkünü satmak veya kiralamak isteyen kullanıcılar için önemli değişiklikler getiriyor. Sistemin temel amacı, sektördeki sahte ilanların önüne geçerek daha şeffaf ve güvenilir bir piyasa oluşturmaktır.

EİDS Nedir ve Nasıl Çalışacak?

Elektronik İlan Denetleme Sistemi (EİDS), Ticaret Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün ortak bir projesidir. Sistem, e-Devlet altyapısı üzerinden çalışacak ve bir ilanın yayınlanabilmesi için mülk sahibi ile ilanı giren taraf arasında dijital bir doğrulama mekanizması kuracaktır.

İşleyiş genel hatlarıyla şu şekilde olacaktır:

  1. Bir mülk sahibi, e-Devlet üzerinden gayrimenkulü için ilan yayınlama yetkisi verecektir.
  2. Yetki verilecek emlak danışmanı, yetki belgesi numarası ile sisteme tanımlanacaktır.
  3. Emlak danışmanının bu yetkiyi onaylamasıyla birlikte ilan yayınlanabilir hale gelecektir.

Sistemin 15 Eylül’de test yayınına başlaması ve yıl sonuna kadar bu sürecin devam etmesi, ardından kalıcı olarak devreye alınması planlanmaktadır.

Sistemin Avantajları ve Eksik Yönleri

Yeni düzenlemenin en büyük avantajı, sahte ve aldatıcı ilanları büyük ölçüde engelleyecek olmasıdır. Son kullanıcılar, ilanda gördükleri bir mülkün gerçekten var olduğundan ve yetkili kişiler tarafından pazarlandığından emin olabilecektir. Bu durum, piyasaya olan güveni artıracaktır.

Ancak sistemin mevcut kurgusunda bazı eksiklikler de bulunmaktadır. En önemli eksikliklerden biri, sistemin “tek yetkililiği” zorunlu kılmamasıdır. Bir mülk sahibi, aynı mülk için birden fazla emlak danışmanına veya emlak firmasına e-Devlet üzerinden yetki verebilecektir. Bu durum, “bir mülk, onlarca ilan” sorununu çözmeyecek ve ilan portallarındaki kirliliğin devam etmesine neden olabilecektir.

Yetkilendirme Süreci Nasıl Olmalı?

Mevcut durumda, mülk sahibinin e-Devlet’e girerek emlak danışmanını yetkilendirmesi beklenmektedir. Sektör profesyonelleri ise bu iş akışının pratik olmadığını savunmaktadır. Çünkü mülk sahipleri bu tür dijital işlemlere yatkın olmayabilir veya süreci zahmetli bulabilir.

Önerilen model ise sürecin emlak danışmanı tarafından başlatılmasıdır. Buna göre emlak danışmanı, mülk sahibi ile imzaladığı fiziki sözleşmeyi (başlangıç ve bitiş tarihi belli olan) tarayarak dijital ortamda mülk sahibinin e-Devlet onayına sunmalıdır. Bu yöntemin, süreci daha hızlı ve profesyonel bir hale getireceği düşünülmektedir.

Bireysel İlanlar ve Caydırıcılığın Önemi

Yeni sistemle birlikte bir başkasının mülkü (örneğin bir akrabanın evi) için izinsiz ilan vermek mümkün olmayacaktır; ilanın yayınlanabilmesi için mutlaka mülk sahibinin onayı gerekecektir. Tüm ilanların onaylı olma zorunluluğu, piyasada genel bir düzen sağlayacaktır.

Sistemin başarısı için denetim ve caydırıcılık kritik bir rol oynamaktadır. Kural ihlali yapanlara verilen cezaların kamuoyuna açık ve şeffaf bir şekilde duyurulması gerekmektedir. Hangi eyleme ne kadar ceza verildiğinin bilinmesi, benzer ihlallerin önüne geçilmesi açısından caydırıcı bir etki yaratacaktır.

İlan Fiyatı ve Tapu Değeri İlişkisi

EİDS’in dolaylı ancak önemli bir etkisi de gayrimenkul satışlarında beyan edilen değerler üzerinde olacaktır. Sistem, bir mülkün hangi fiyattan ilana çıktığını resmi olarak kayıt altına alacaktır. Örneğin, 10 milyon TL bedelle ilana çıkması için yetki verilen bir gayrimenkulün satışı, tapuda daha düşük bir bedelle (örneğin 5 milyon TL) gösterildiğinde, bu durum mali otoriteler tarafından kolayca tespit edilebilir hale gelecektir.

Bu dijital iz, vergi kaçırma girişimlerini zorlaştıracaktır. Bu nedenle mülk sahiplerinin ve alıcıların, gelecekte sorun yaşamamak adına tapu işlemlerini gerçek satış bedeli üzerinden yapmaları her zamankinden daha önemli hale gelmektedir.

İçeriği Paylaşın
Piyasa Raporları

Elektronik İlan Denetleme Sistemi (EİDS), Ticaret Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen ortak bir projedir. 15 Eylül 2024’te test sürecine girmesi planlanan bu sistem, sahte ve aldatıcı gayrimenkul ilanlarını engellemeyi hedefler. Sistemin işleyişi e-Devlet altyapısı üzerinden yürütülecektir. Bir mülk sahibi, gayrimenkulü için ilan yayınlama yetkisini, e-Devlet aracılığıyla yetki belgesi numarasıyla sisteme tanımlı bir emlak danışmanına verecektir. Emlak danışmanı bu yetkiyi onayladıktan sonra ilan yayınlanabilir hale gelecektir. Bu dijital doğrulama mekanizması sayesinde, ilanı yayınlayan kişinin gerçekten mülk sahibi tarafından yetkilendirildiği garanti altına alınarak sektörde şeffaflık ve güven artırılacaktır. Sistemin yıl sonuna kadar kalıcı olarak devreye alınması beklenmektedir.

Yeni düzenlemenin en büyük avantajı, piyasadaki sahte ilanları ortadan kaldırarak son kullanıcılar için güvenli bir pazar oluşturmasıdır. Alıcılar ve kiracılar, ilandaki mülkün gerçek olduğundan ve yetkili kişilerce pazarlandığından emin olabilir. Ancak sistemin önemli bir eksikliği, "tek yetkililik" ilkesini zorunlu kılmamasıdır. Bir mülk sahibi, aynı mülk için birden fazla emlak danışmanına e-Devlet üzerinden yetki verebilecektir. Bu durum, ilan portallarında aynı mülke ait onlarca farklı ilanın yer alması sorununu çözmeyecektir. Dolayısıyla sistem, ilanların doğruluğunu sağlarken ilan kirliliğinin ve tekrar eden içeriklerin önüne geçme konusunda yetersiz kalabilir. Bu da hem alıcıların arama süreçlerini zorlaştırabilir hem de sektördeki rekabeti olumsuz etkileyebilir.

EİDS ile birlikte bir başkasının mülkü (örneğin bir akrabanın evi) için izinsiz ilan vermek mümkün olmayacaktır; ilanın yayınlanabilmesi için mutlaka mülk sahibinin e-Devlet onayı gerekecektir. Bu, bireysel ilanlar da dahil olmak üzere tüm ilanların doğrulanmasını sağlayacaktır. Yetkilendirme sürecinin mevcut kurgusunda, mülk sahibinin e-Devlet'e girerek süreci başlatması beklenmektedir. Ancak sektör profesyonelleri, dijital işlemlere yatkın olmayan mülk sahipleri için bunun pratik olmadığını savunmaktadır. Alternatif olarak, emlak danışmanının fiziki sözleşmeyi tarayarak dijital ortamda mülk sahibinin onayına sunması önerilmektedir. Bu yöntemin, süreci daha hızlı ve profesyonel bir işleyişe kavuşturacağı, böylece sistemin daha kolay benimseneceği düşünülmektedir. Sistemin başarısı için denetim ve caydırıcılık kritik önem taşımaktadır.

EİDS, ilan fiyatı ile tapuda beyan edilen satış değeri arasında dijital bir köprü kurarak mali denetimi kolaylaştıracaktır. Sistem, bir mülkün hangi fiyattan ilana çıktığını resmi olarak kayıt altına alacaktır. Örneğin, 10 milyon TL bedelle ilana çıkması için yetki verilen bir gayrimenkulün satışı, tapuda 5 milyon TL gibi daha düşük bir bedelle gösterildiğinde, bu tutarsızlık mali otoritelerin dikkatini çekecektir. Bu dijital iz, vergi kaçırma amacıyla yapılan düşük değerli beyanların tespitini kolaylaştıracak ve bu tür girişimleri zorlaştıracaktır. Bu nedenle, gelecekte olası vergi cezaları ve hukuki sorunlarla karşılaşmamak için mülk sahiplerinin ve alıcıların tapu işlemlerini gerçek satış bedeli üzerinden yapmaları her zamankinden daha önemli hale gelmektedir.

İlgili Videolar