
Türkiye’de konuta erişilebilirlik, asgari ücret ve konut fiyatları arasındaki ilişkiyle ölçülmektedir. 2010’dan bu yana ortalama 13-15 yıl olan konuta erişim süresi, Aralık 2022’de 27 yıla kadar çıkarak rekor kırmıştır. Mart 2023 itibarıyla 21.3 yıl olan bu sürenin, asgari ücret artışıyla geçici olarak 20 yıla düşmesi bekleniyor. Ancak bu iyileşmenin enflasyonist baskı nedeniyle uzun vadeli olmayacağı, kısa süreli bir fırsat sunacağı öngörülüyor.
Konuta erişilebilirlik, farklı ekonomik göstergelerle ölçülebilen önemli bir konudur. Bu göstergelerden biri de asgari ücret ile ortalama konut fiyatları arasındaki ilişkidir. Türkiye’de ortalama bir konut fiyatının o dönemdeki asgari ücrete bölünmesiyle, bir konuta kaç aylık veya kaç yıllık asgari ücretle sahip olunabileceği hesaplanmaktadır. Bu yöntem, konuta erişimdeki değişimi aylık olarak takip etmemizi sağlar.
Verileri 2010 yılından itibaren incelediğimizde, konuta erişim sürelerinde önemli dalgalanmalar yaşandığı görülmektedir.
Asgari ücrete yapılan düzenlemeler ve konut fiyatlarındaki artışlar, erişilebilirlik süresini doğrudan etkilemektedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Mart 2023 verilerine göre, ortalama bir konuta erişim süresi 21.3 yıl olarak hesaplanmaktadır.
Peki, asgari ücrete yapılacak yeni düzenleme bu durumu nasıl etkileyebilir? Net asgari ücretin 11.000 TL seviyesine yükselmesi durumunda, Mart 2023’ten Temmuz 2023’e kadar olan konut fiyatlarındaki artış da hesaba katıldığında, konuta erişim süresinin 21.3 yıldan 20 yıla gerilemesi beklenebilir. Bu durum, yaklaşık 1 yıllık bir avantaj anlamına gelmektedir.
Ancak bu avantajın kalıcı olmayabileceğini unutmamak gerekir. Asgari ücrete yapılan zamların ardından yaşanan enflasyonist baskı, kazanılan bu avantajın kısa bir süre içinde kaybolmasına neden olabilir. Dolayısıyla, bu durum uzun vadeli bir çözümden ziyade kısa süreli bir fırsat yaratacaktır. Eğer asgari ücret artışı 11.000 TL’nin altında kalırsa, konuta erişilebilirlik süresinde anlamlı bir değişiklik yaşanmayabilir ve mevcut durum korunabilir.



