Gayrimenkul Okulu

Gayrimenkul Okulu

Asgari Ücret Artışı Konut Alabilmemizi Nasıl Etkileyecek?

Gelişmelerden haberdar olmak için kayıt olun!

İçeriği Paylaşın

Asgari Ücret Artışı ve Konuta Erişilebilirlik: Yeni Zamlar Ev Sahibi Olmayı Kolaylaştıracak mı?

Konuta erişilebilirlik, farklı ekonomik göstergelerle ölçülebilen önemli bir konudur. Bu göstergelerden biri de asgari ücret ile ortalama konut fiyatları arasındaki ilişkidir. Türkiye’de ortalama bir konut fiyatının o dönemdeki asgari ücrete bölünmesiyle, bir konuta kaç aylık veya kaç yıllık asgari ücretle sahip olunabileceği hesaplanmaktadır. Bu yöntem, konuta erişimdeki değişimi aylık olarak takip etmemizi sağlar.

Geçmiş Yıllardaki Durum: 2010’dan Günümüze Konuta Erişim Süreleri

Verileri 2010 yılından itibaren incelediğimizde, konuta erişim sürelerinde önemli dalgalanmalar yaşandığı görülmektedir.

  • 2010 – Ocak 2013: Bu dönemde, Türkiye’de ortalama bir konuta yaklaşık 13-14 yıllık asgari ücret ile erişilebiliyordu.
  • Ocak 2013 – 2015: 2013’ün başından itibaren yükselişe geçen bu süre, 2015 yılına gelindiğinde 17,5 yıla ulaştı.
  • 2015 – Eylül 2018: Sonrasında bir gerileme yaşayan erişim süresi, bu dönemde 15 yıl civarında seyretti. 2010-2018 aralığında genel ortalamanın 14-15 yıl olduğunu söyleyebiliriz.
  • Eylül 2018 – Eylül 2021: Bu tarihten sonra önemli bir düşüş yaşandı ve konuta erişim süresi yaklaşık 11 yıla kadar geriledi.
  • Eylül 2021 Sonrası: 2021’in son çeyreğinden itibaren konuta erişim süresi yeniden 15 yıl ortalamasının üzerine çıkarak dalgalı bir seyir izlemeye başladı. Bu dönemdeki en yüksek seviye, Aralık 2022’de görüldü ve süre 27 yıla kadar çıktı. Bu rakam, geçmiş yıllardaki ortalamanın neredeyse iki katıydı.

Güncel Veriler ve Gelecek Projeksiyonu

Asgari ücrete yapılan düzenlemeler ve konut fiyatlarındaki artışlar, erişilebilirlik süresini doğrudan etkilemektedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Mart 2023 verilerine göre, ortalama bir konuta erişim süresi 21.3 yıl olarak hesaplanmaktadır.

Peki, asgari ücrete yapılacak yeni düzenleme bu durumu nasıl etkileyebilir? Net asgari ücretin 11.000 TL seviyesine yükselmesi durumunda, Mart 2023’ten Temmuz 2023’e kadar olan konut fiyatlarındaki artış da hesaba katıldığında, konuta erişim süresinin 21.3 yıldan 20 yıla gerilemesi beklenebilir. Bu durum, yaklaşık 1 yıllık bir avantaj anlamına gelmektedir.

Kalıcı Bir İyileşme Mümkün mü?

Ancak bu avantajın kalıcı olmayabileceğini unutmamak gerekir. Asgari ücrete yapılan zamların ardından yaşanan enflasyonist baskı, kazanılan bu avantajın kısa bir süre içinde kaybolmasına neden olabilir. Dolayısıyla, bu durum uzun vadeli bir çözümden ziyade kısa süreli bir fırsat yaratacaktır. Eğer asgari ücret artışı 11.000 TL’nin altında kalırsa, konuta erişilebilirlik süresinde anlamlı bir değişiklik yaşanmayabilir ve mevcut durum korunabilir.

İçeriği Paylaşın
Piyasa Raporları

Konuta erişilebilirlik, ortalama bir konut fiyatının o dönemdeki net asgari ücrete bölünmesiyle hesaplanır. Bu oran, bir kişinin sadece asgari ücret geliriyle hiç harcama yapmadan bir konuta kaç ayda veya yılda sahip olabileceğini gösterir. Örneğin, 2010-2013 yılları arasında bu süre yaklaşık 13-14 yıl olarak hesaplanmıştır. Bu yöntem, asgari ücretteki artışların ve konut fiyatlarındaki değişimlerin konut alım gücü üzerindeki etkisini zaman içinde net bir şekilde takip etme imkanı sunar. Böylece, konuta erişimin kolaylaşıp zorlaştığı dönemler somut verilerle analiz edilebilir ve ekonomik dalgalanmaların bireyler üzerindeki yansımaları daha iyi anlaşılır.

Türkiye'de konuta erişim süreleri son on yılda önemli ölçüde dalgalanmıştır. 2010-2018 arasında ortalama 14-15 yıl olan bu süre, Eylül 2018 ile Eylül 2021 arasında yaklaşık 11 yıla kadar gerileyerek en erişilebilir dönemlerinden birini yaşamıştır. Ancak Eylül 2021'den sonra bu süre yeniden hızla yükselişe geçmiştir. Özellikle Aralık 2022'de 27 yıl gibi rekor bir seviyeye ulaşarak tarihi bir zirve yapmıştır. Bu durum, geçmiş yıllardaki ortalamanın neredeyse iki katına çıkarak konut sahibi olmanın ne kadar zorlaştığını göstermektedir. Bu dalgalı seyir, ekonomik koşulların ve konut piyasasındaki dinamiklerin ne kadar değişken olduğunu ortaya koymaktadır.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Mart 2023 verilerine göre, Türkiye'de ortalama bir konuta sahip olabilmek için 21.3 yıllık net asgari ücret birikimi gerekmektedir. Bu rakam, geçmiş yıllardaki 14-15 yıllık ortalamanın oldukça üzerindedir ve konuta erişimin günümüzde ne kadar zorlaştığını açıkça göstermektedir. Aralık 2022'de 27 yıl gibi rekor bir seviyeye ulaşan bu sürenin bir miktar gerilemiş olması, durumun ciddiyetini değiştirmemektedir. Mevcut veriler, asgari ücretli bir çalışanın sadece maaşıyla ev sahibi olmasının uzun yıllar süren bir birikim gerektirdiğini ve bunun günümüz ekonomik koşullarında oldukça zorlayıcı bir hedef olduğunu ortaya koymaktadır.

Asgari ücrete yapılması beklenen zam, ev sahibi olmayı kısa vadede bir miktar kolaylaştırabilir. Örneğin, net asgari ücretin 11.000 TL'ye yükselmesi durumunda, konut fiyatlarındaki artış da hesaba katıldığında, 21.3 yıl olan konuta erişim süresinin yaklaşık 20 yıla gerilemesi öngörülmektedir. Bu, yaklaşık bir yıllık bir avantaj anlamına gelir. Ancak bu iyileşmenin kalıcı olması beklenmemektedir. Asgari ücret artışının tetikleyebileceği enflasyonist baskı, konut fiyatlarını tekrar yükselterek kazanılan bu avantajın kısa sürede ortadan kalkmasına neden olabilir. Dolayısıyla, bu durum uzun vadeli bir çözümden çok, geçici bir fırsat penceresi yaratacaktır.

İlgili Videolar