Gayrimenkul Okulu

Gayrimenkul Okulu

Akaryakıt İstasyonu Piyasası Ocak 2024 – Özet

Gelişmelerden haberdar olmak için kayıt olun!

İçeriği Paylaşın

Türkiye Akaryakıt İstasyonu Piyasası: Değerleme, Maliyetler ve Güncel Gelişmeler

Gayrimenkul yatırım dünyasının niş ancak önemli bir alanı olan akaryakıt istasyonu piyasası, kendine özgü dinamikleri ve değerleme kriterleri ile dikkat çekiyor. Sektörün 30 yıllık uzmanlarından Atilla Bey’in görüşleriyle, Türkiye’deki akaryakıt istasyonu yatırımının mevcut durumunu, değerini etkileyen faktörleri ve kurulum maliyetlerini ele alıyoruz.

Akaryakıt İstasyonu Piyasasının Büyüklüğü ve Nadirliği

Türkiye’deki ticari gayrimenkul piyasası incelendiğinde, akaryakıt istasyonlarının ne kadar özel bir yatırım aracı olduğu ortaya çıkıyor. Güncel verilere göre Türkiye genelinde satılık olan yaklaşık 118.000 iş yerinin yalnızca 270 adedi akaryakıt istasyonudur. Bu oran, toplam pazarın yaklaşık binde ikisine tekabül etmektedir. Bu 270 ilanın 55 tanesi doğrudan mülk sahibi tarafından, 210 tanesi ise emlak profesyonelleri aracılığıyla satılmaktadır.

Bir Akaryakıt İstasyonunun Değeri Nasıl Belirlenir?

Yapılan güncel araştırmalara göre, büyükşehirlerde yer alan bir akaryakıt istasyonunun ortanca satış fiyatı 170 milyon TL civarındadır. Ancak bir istasyonun asıl değerini belirleyen temel unsurlar bulunmaktadır.

En Önemli Metrik: Litre Satışı

Bir akaryakıt istasyonunun değerlemesindeki en kritik faktör, gerçekleştirdiği litre bazında satış hacmidir. Uluslararası geçerliliği olan ve patentli araştırmalara da konu olan “litre çarpanı”, istasyonun değerini belirlemede birincil ölçüttür. İstasyonun ne kadar yakıt sattığı, lokasyonun potansiyelini ve işletmenin gelir kapasitesini doğrudan yansıtır.

Diğer Değerleme Faktörleri

  • Lokasyon: Özellikle otoyol üzerinde bulunan istasyonlar, ek hizmet birimleri sayesinde daha değerli hale gelmektedir.
  • Ek Tesisler: Restoran, market, lastik servisi ve yağlama gibi ek ünitelerin varlığı, istasyonun değerini artıran önemli unsurlardır.
  • Araç Trafiği: Gün içinde istasyona giren araç sayısı, satış potansiyelini gösteren bir diğer önemli veridir.

Piyasadaki Güncel Gelişmeler ve Satın Almalar

Akaryakıt piyasası, son dönemde önemli bir birleşme ve satın alma haberine tanıklık etti. Türkiye’deki bir petrol şirketinin, BP’nin akaryakıt istasyonu işletmelerini ve bayilerini satın alması, sektördeki konsolidasyon eğilimini göstermektedir. Artan akaryakıt fiyatları sermaye yükünü artırırken, kârlılığın bir miktar azalması, büyük oyuncuların pazardaki payını güçlendirmesine zemin hazırlamaktadır. Bu tür birleşme ve satın almaların önümüzdeki dönemde de devam etmesi beklenmektedir.

Akaryakıt İstasyonu Kurulum Maliyetleri ve Süreçleri

Sıfırdan bir akaryakıt istasyonu kurmak, arsa temininden sonra karmaşık ve maliyetli bir süreçtir.

  • İmar ve Planlama: İstasyon kurulacak arazinin ticari imarlı olması ve “Akaryakıt ve Bakım İstasyonu (ABİ)” lejandına sahip olması gerekir. Eğer değilse, maliyetli ve zaman alıcı bir plan değişikliği süreci başlatılmalıdır.
  • İnşaat Maliyetleri: Planlama süreci tamamlandıktan sonra inşaat maliyetleri devreye girer. Ocak 2024 verilerine göre, 2.500 metrekarelik bir alana kurulu, 4 adalı, iki katlı bir idari binası ve LPG ünitesi olan ideal bir istasyonun kurulumu ciddi bir yatırım gerektirir.
  • Belediye Harçları: Süreç boyunca ilgili belediyelere çeşitli harç ve ödemelerin yapılması gerekmektedir.

İntifa Bedeli (Kira Şerhi) ve Dağıtım Şirketi Anlaşmaları

Sektörde “intifa bedeli” veya “bayrak değeri” olarak bilinen, günümüzde ise daha çok “kira şerhi” olarak adlandırılan bedeller, bir istasyonun belirli bir dağıtım şirketi markası altında faaliyet göstermesi için aldığı ödemedir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) düzenlemeleriyle bu anlaşmaların süresi 10 yıldan 5 yıla indirilmiştir. Bu değişiklik, intifa bedellerinin eski gücünü bir miktar kaybetmesine neden olmuştur. Ancak bu kuralın bir istisnası bulunmaktadır: Eğer bir dağıtım şirketi, sıfırdan inşa edilecek bir istasyona yatırım yaparsa, anlaşma süresi 10 yıla kadar uzatılabilmektedir.

Büyüme stratejisi izleyen dağıtım şirketleri, özellikle şehir ve ilçe merkezlerindeki stratejik lokasyonlarda yer almak için daha yüksek kira şerhi bedelleri ödeyebilmektedir. Döviz kuru, faiz oranları ve yatırım maliyetlerindeki artış gibi ekonomik faktörler, bu bedeller üzerinde doğrudan etkilidir.

İçeriği Paylaşın
Piyasa Raporları

Bir akaryakıt istasyonunun değeri öncelikli olarak litre bazında yaptığı satış hacmiyle ölçülür. "Litre çarpanı" olarak bilinen bu uluslararası metrik, istasyonun gelir potansiyelini ve lokasyon verimliliğini yansıtan en temel unsurdur. Büyükşehirlerdeki bir istasyonun ortanca satış fiyatı 170 milyon TL civarında olsa da asıl değer bu çarpanla belirlenir. Değerlemeyi etkileyen diğer önemli faktörler arasında istasyonun konumu, özellikle otoyol üzerindeki tesislerin ek hizmet birimleri sayesinde daha değerli olması gelir. Restoran, market, lastik servisi gibi ek tesislere sahip olması ve gün içinde istasyona giren araç trafiğinin yoğunluğu da bir istasyonun piyasa değerini doğrudan artıran kritik veriler arasında yer almaktadır.

Sıfırdan bir akaryakıt istasyonu kurmak, arsa temininden sonra başlayan maliyetli ve karmaşık bir süreçtir. Öncelikle, istasyon kurulacak arazinin ticari imarlı ve "Akaryakıt ve Bakım İstasyonu (ABİ)" lejandına sahip olması zorunludur. Eğer arazi bu şartı sağlamıyorsa, uzun ve masraflı bir plan değişikliği süreci gerekir. İmar süreci tamamlandıktan sonra, 2024 itibarıyla yaklaşık 2.500 metrekarelik bir alana kurulacak; 4 adalı, idari binalı ve LPG üniteli ideal bir istasyonun inşaat maliyetleri devreye girer. Bu maliyetlere ek olarak, projenin çeşitli aşamalarında ilgili belediyelere ödenmesi gereken ruhsat harçları ve diğer yasal ödemeler de toplam yatırım miktarını önemli ölçüde artırmaktadır.

Akaryakıt istasyonları, Türkiye ticari gayrimenkul piyasasında oldukça niş ve nadir bulunan bir yatırım aracı olarak öne çıkmaktadır. Güncel piyasa verilerine göre, ülke genelinde satılık olan yaklaşık 118.000 ticari mülkün sadece 270 adedini akaryakıt istasyonları oluşturmaktadır. Bu oran, toplam pazarın yaklaşık binde ikisine tekabül ederek bu yatırım türünün ne kadar az sayıda olduğunu göstermektedir. Bu durum, akaryakıt istasyonlarını standart ticari gayrimenkullerden ayırır ve kendine özgü bir piyasa dinamiği yaratır. Sınırlı arz, bu mülkleri özel ve stratejik bir yatırım olarak konumlandırırken, yatırımcılar için de özel bir uzmanlık ve bilgi birikimi gerektiren bir alan haline getirmektedir.

Sektörde "kira şerhi" ya da eski adıyla "intifa bedeli", bir istasyonun belirli bir dağıtım şirketi markası altında faaliyet göstermesi karşılığında aldığı ödemeyi ifade eder. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yapılan düzenleme ile bu anlaşmaların süresi 10 yıldan 5 yıla indirilmiştir. Bu değişiklik, kira şerhi bedellerinin geçmişteki etkisini azaltmıştır. Ancak önemli bir istisna bulunmaktadır: Eğer dağıtım şirketi sıfırdan inşa edilecek bir istasyonun yatırımına ortak olursa, anlaşma süresi 10 yıla kadar uzatılabilmektedir. Büyüme hedefi olan dağıtım şirketleri, stratejik konumlardaki istasyonlarla anlaşabilmek için döviz kuru ve faiz oranları gibi ekonomik koşullara bağlı olarak daha yüksek bedeller ödeyebilmektedir.

İlgili Videolar