2023 Yılı Gayrimenkul Piyasası Raporu: Rakamlarla Detaylı Analiz

2023 yılını geride bırakırken, gayrimenkul piyasasında yaşanan önemli gelişmeleri ve değişimleri mercek altına alıyoruz. Bu analizde, konut satışlarından konut dışı mülklere, kredi kullanım oranlarından fiyat artışlarına kadar yılın öne çıkan verilerini değerlendireceğiz. 2022 ile karşılaştırmalı olarak ele alacağımız bu veriler, 2024 yılına dair öngörüler oluşturmamıza yardımcı olacaktır.

Genel Satış İstatistikleri: Konut ve Gayrimenkul

2023 yılının ilk 11 aylık verilerine göre piyasada farklı dinamiklerin öne çıktığını görmekteyiz.

• Konut Satışları: İlk 11 ayda toplam 1.1 milyon adet konut satışı gerçekleşti. Bu rakam, genel ortalamanın %10 altına düşerek geçen seneye kıyasla bir gerileme yaşandığını göstermektedir.
• Toplam Gayrimenkul Satışları: Konut, arsa, tarla ve iş yeri gibi tüm mülkleri kapsayan toplam gayrimenkul satışı ise 2.6 milyon adede ulaştı. Bu sayı, ortalamanın %5 üzerine çıkarak konut dışı mülklere olan ilginin arttığını işaret etmektedir.

Piyasayı Şekillendiren Önemli Dinamikler

2023 yılında alıcı profili ve finansman yöntemlerinde belirgin değişiklikler yaşandı.

Kredili Satışlar ve Nakit Alımların Ağırlığı

Yılın ilk 11 ayında satılan konutların sadece 171 bin adedinde konut kredisi kullanıldı. Kredili konut satışları, ortalamanın %60 altına düşerek piyasadaki etkisini önemli ölçüde yitirdi. Toplam konut satışları içinde kredili satışların payı %15 seviyesine gerilerken, son aylarda bu oranın %6’nın altına düştüğü gözlemlendi. Bu veriler, 2023 yılının %85 oranında nakit alımların hakim olduğu bir piyasa dönemi olduğunu net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Yabancılara Konut Satışı

2023 yılında yabancılara toplam 33 bin adet konut satıldı. Bu rakam, bir önceki yıla göre %47’lik bir gerilemeye işaret etmektedir. Yabancıların toplam konut satışları içindeki payı ise %3 seviyesine düştü. Satılan her 100 konuttan 97’si Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları tarafından alınırken, sadece 3’ü yabancılar tarafından satın alındı.

Konut Dışı Gayrimenkul Satışları

Arsa, tarla ve iş yeri gibi konut dışı gayrimenkul satışları, 2023’ün ilk 11 ayında 1.6 milyon adede ulaştı. Geçen seneye kıyasla %1’lik sınırlı bir artış olsa da bu alana olan ilginin korunduğu görülmektedir.

Fiyat ve Kira Artışları

2023 yılında hem satılık hem de kiralık konut piyasasında fiyat artışları devam etti, ancak artış hızında yavaşlama gözlemlendi.

• Konut Fiyat Artışı: Son 12 aylık dönemde konut fiyatlarında nominal olarak %86, reel olarak ise %15’lik bir artış yaşandı. Geçen yılın aynı döneminde bu oranlar nominal %188, reel %55 seviyesindeydi.
• Kira Artışları: Kiralık konut piyasasında ise ilk istenen kira bedellerinde son bir yılda %121’lik bir artış gerçekleşti. Bir önceki yıl bu oran %166 olarak kaydedilmişti.

Pazarlama Süreleri: Konutlar Ne Kadar Sürede Satıldı veya Kiralandı?

2023 yılında hem satılık hem de kiralık konutların pazarlama sürelerinde uzama yaşandı. Bu durum, piyasanın alıcılar için daha dengeli bir hale geldiğini, satıcılar için ise sürecin zorlaştığını göstermektedir.

• Satılık Konutların İlanda Kalma Süresi: Bir konutun ilandan kalkma süresi ortalama 61 güne çıktı. Bu süre, geçen seneye göre %50 oranında bir uzama anlamına gelmektedir.
• Kiralık Konutların İlanda Kalma Süresi: Kiralık bir mülkün ilanda kalma süresi ortalama 22 gün oldu. Geçen sene 17 gün olan bu süredeki %40’lık artış, kiralama süreçlerinin satma süreçlerinden daha fazla zorlaştığını göstermektedir.

Dolar Bazında Konut Fiyatları: Türkiye ve ABD Karşılaştırması

Türkiye’deki konut fiyatları, son bir yıl içinde dolar bazında %20 oranında artış gösterdi. Aynı dönemde Amerika Birleşik Devletleri’ndeki konut fiyatları ise dolar bazında %3.1 oranında arttı. Bu karşılaştırma, Türkiye’deki konut fiyatlarının döviz bazında da önemli bir artış kaydettiğini ortaya koymaktadır.